Νέα κυκλοφορία από τις εκδόσεις Προλεταριακή Πρωτοβουλία: CHI VIVRA’ VEDRA’ . ΟΠΟΙΟΣ ΖΗΣΕΙ ΘΑ ΔΕΙ.

Νέα κυκλοφορία από τις εκδόσεις Προλεταριακή Πρωτοβουλία (μέλος του κινηματικού εκδοτικού εγχειρήματος Los Solidarios), με την υποστήριξη της “Κίνησης της Βιολέττας”.

Μια συλλογή υλικού από το prolprot.espivblogs.net

CHI VIVRA’ VEDRA’ . ΟΠΟΙΟΣ ΖΗΣΕΙ ΘΑ ΔΕΙ.

Αναλύσεις και Ανταποκρίσεις, Μαρτυρίες, Σημειώσεις και Συζητήσεις για την εξελισσόμενη πανδημία και την κατάσταση έκτακτης ανάγκης, την εδαφική στρατιωτικοποίηση και την οικονομία πολέμου, τις ταξικές αντιστάσεις και την κοινωνική αλληλεγγύη από την Ιταλία (και όχι μόνο) της Κρίσης.

[Μάρτης – Μάης 2020].

Αφιερώνεται στη Μνήμη ενός ξεχωριστού προλετάριου, ενός σεμνού κομμουνιστή, ενός παντοτινού αντάρτη, του Salvatore Ricciardi, ο οποίος έφυγε από τη ζωή -έπειτα από ένα μήνα νοσηλείας- στις 9/4/2020 στη γενέτειρα του Ρώμη, έπειτα από τον βαρύτατο τραυματισμό του, μετά την πτώση του από μεγάλο ύψος, καθώς σκαρφάλωνε ψηλά, στα ογδόντα του -εν μέσω πανδημίας και καραντίνας- για να κρεμάσει πανό αλληλεγγύης στους αγωνιζόμενους και εξεγερμένους και τις αγωνιζόμενες και εξεγερμένες, κρατούμενους και κρατούμενες των ιταλικών φυλακών…

Τα διαχρονικά και επίκαιρα λόγια του θα μας συντροφεύουν για πάντα: Πολλοί νόμισαν ότι αφού χάθηκε αυτή η μάχη, είχε τελειώσει και ο αγώνας, μπερδεύοντας δυο πράγματα, γιατί η μάχη μπορεί να χαθεί, αλλά ο αγώνας δεν τελειώνει…

Περιεχόμενα

Ι) Σημειώσεις από τη βόρεια Ιταλία για την εξελισσόμενη πανδημία.

ΙΙ) Μια ανταπόκριση από τη βόρεια Ιταλία για τις εξεγέρσεις στις φυλακές εν μέσω της εξελισσόμενης πανδημίας.

ΙΙΙ) Μια μαρτυρία κρατουμένου από την εξέγερση στη φυλακή San Vittore του Μιλάνου.

ΙV) Πρώτες σημειώσεις για τον κορωνοϊό από την κατάληψη Panetteria του Μιλάνου.

V) Μια συζήτηση με τους συντρόφους/ισσες από την Κατάληψη Panetteria του Μιλάνου.

VI) Ανταπόκριση ενός αναρχικού συντρόφου για τα γεγονότα των τελευταίων ημερών στο Τορίνο.

VII) Αλληλέγγυος Χώρος NED – PSM (Marranella, Ρώμη): Μερικά ερεθίσματα για σκέψη.

Παραρτήματα

I) Σκέψεις και θέσεις με αφορμή ένα επικίνδυνα α-νόητο αυτοκόλλητο και το κείμενο “Αντίο Αυτονομία!”

ΙΙ) Ένας αρρωστημένος Μάης ή όντως “ήρθε και φέτος η άνοιξη”;

ΙΙΙ) Ημερολόγιο καραντίνας: αποσπάσματα αλληλογραφίας από το κατώφλι της “νέας κανονικότητας”…

Χρειάζονται πολλά, τον κόσμο για ν’ αλλάξεις:
οργή κι επιμονή. Γνώση κ’ αγανάκτηση.
Γρήγορη απόφαση, στόχαση βαθιά
ψυχρή υπομονή, κι ατέλειωτη καρτερία.
Κατανόηση της λεπτομέρειας και κατανόηση του συνόλου.
Μονάχα η πραγματικότητα μπορεί να μας μάθει πώς
την πραγματικότητα ν’ αλλάξουμε.

Μπέρτολντ Μπρεχτ. Η Απόφαση, 1930.

Από τις εκδόσεις Προλεταριακή Πρωτοβουλία έχουν κυκλοφορήσει:

Το Μπλόκο της Καλογρέζας. Το αίμα δεν είναι νερό. Η Μνήμη δεν είναι σκουπίδι. [Αθήνα, 2017]

RAF/ BR-PCC: Μια μετωπική πολιτική [Αθήνα, 2016]

Salvatore Ricciardi: Τι σήμαινε να είσαι 20 χρονών το 1960… Με το άλφα μικρό. Μια ζωή για την προλεταριακή αυτονομία. [Αθήνα, 2015]

Διεθνής Αλληλεγγύη – Όργανο της Επιτροπής για μια Κόκκινη Βοήθεια: Επανάσταση και Αντεπανάσταση στην Ιταλία. [Α’ (εξαντλημένη) έκδοση. Προλεταριακή Πρωτοβουλία με την υποστήριξη της Κόκκινης Συνάθροισης. Αθήνα, 2011. Β’ έκδοση. Ταμείο Αλληλεγγύης φυλακισμένων και διωκόμενων αγωνιστών. Αθήνα, 2015]

κεντρική διάθεση:

RED n’ NOIR.

I. Δροσοπούλου 52, Κυψέλη.

Ταξικότητα και Ρατσισμός.

Έργο του John Heartfield, “Krieg und Leichen – Die letzte Hoffnung der Reichen”

[Πόλεμος και Πτώματα – η έσχατη Ελπίδα των Πλουσίων], 1932.

του Renato Caputo

Το διώνυμο ανάμεσα στην ταξικότητα και το ρατσισμό αποτέλεσε ανέκαθεν χαρακτηριστικό των φιλελεύθερων κοινωνιών και του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής που βασίστηκαν στην αποικιοκρατία και την εκμετάλλευση και πάντοτε στοχεύουν στην προληπτική καταστολή των “επικίνδυνων” –για το σύστημα– “τάξεων”.

Μη θέλοντας να σταθούμε στα συνεχόμενα εμπειρικά δεδομένα –που συνεχίζουν να έρχονται στο φως, ακόμα και κατά τη διάρκεια αυτών των ημερών διεθνούς κινητοποίησης ενάντια στο ρατσισμό, τα οποία αποδεικνύουν την αίσθηση απόλυτης ατιμωρησίας μέσα στην οποία ένας αστυνομικός μπορεί, για ευτελείς λόγους, να δολοφονήσει, ως έμβλημα των “επικίνδυνων τάξεων”, έναν Αφροαμερικάνο νεολαίο– είναι αναγκαίο να ανατρέξουμε στην έννοια αυτής της –φαινομενικά αβάσιμης–βίας.

Η φαινομενική αβασιμότητα αυτών των συνεχόμενων και επαναλαμβανόμενων πράξεων βίας αποτελούν τη βάση τόσο της μεγάλης διεθνούς κινητοποίησης μετά τη δολοφονία του Floyd όσο και της ανικανότητας αντίδρασης μπροστά σε νέα περιστατικά, τα οποία σταθερά έρχονται στο φως και χαρακτηρίζονται συνεχώς από μια πιο ξεκάθαρη έλλειψη αναλογικότητας ανάμεσα στις πράξεις των θυμάτων και την αντίδραση των επιτιθέμενων. Είναι ακριβώς αυτή η ξεδιάντροπη αβασιμότητα που αποπροσανατολίζει και –κατά κάποιο τρόπο– αφοπλίζει το διεθνές κίνημα διαμαρτυρίας ενάντια στο ρατσισμό. Σε τέτοιο βαθμό που στο Ηνωμένο Βασίλειο, μετά από δυο εβδομάδες αντιρατσιστικών διαδηλώσεων σε διεθνές επίπεδο, οι δυνάμεις της σοβινιστικής άκρας δεξιάς επέστρεψαν για να καταλάβουν τις πλατείες των μεγαλύτερων πόλεων. Στο επίκεντρο της διαμάχης –που συμβολικά επικεντρώνεται στα αγάλματα που έχουν υψωθεί για να δοξαστούν τα κατορθώματα της αποικιοκρατίας– βρίσκεται δικαιολογημένα αυτό που αποτελεί την πρωταρχική πηγή αυτής της τυφλής ρατσιστικής βίας που συνεχίζει να σκοτώνει αθώα θύματα: η αποικιοκρατία ως ακρογωνιαίος λίθος και –ταυτόχρονα– ως πηγή της πρωταρχικής συσσώρευσης του κεφαλαίου, η οποία παρήγαγε στον αποικισμένο κόσμο τη νέα σκλαβιά και στην πολιτισμένη Ευρώπη το σύγχρονο προλεταριάτο.

Επομένως, θέλοντας να εντοπίσουμε τους βαθύτερους λόγους που καθιστούν –μονάχα φαινομενικά– σε αβάσιμη την τρομακτική στοχοποίηση, από πλευράς των κατασταλτικών μηχανισμών του Κράτους, όλων εκείνων που συναποτελούν το πρότυπο των επικίνδυνων τάξεων –από την καταπίεση και την εκμετάλλευση από τις οποίες τροφοδοτείται ο πλούτος των καπιταλιστικών εθνών– πρέπει, αναγκαστικά, να ανατρέξουμε στην ιστορία.

Στις απαρχές βρίσκονται οι κατασταλτικοί μηχανισμοί που θεσμοθετήθηκαν από τους Βρετανούς φιλελεύθερους ώστε να καταστείλουν με το βιαιότερο τρόπο τον Ιρλανδικό λαό, αφού η βρετανική αποικιοκρατία ήταν τόσο αρπακτική που δεν άφηνε στους Ιρλανδούς καθολικούς παρά μονάχα τις αλυσίδες τους. Από αυτό το μοντέλο εμπνεύστηκε και ο Robert Peel για να φτιάξει και στην πατρίδα του ένα ανάλογο κατασταλτικό εργαλείο, με σκοπό την καταστολή του νεογέννητου σύγχρονου προλεταριάτου που γεννήθηκε ακριβώς από την λεηλασία των αποικιών και το οποίο βρισκόταν στην ίδια κατάσταση, αφού δεν είχε άλλο να χάσει παρά μόνο τις αλυσίδες του. Ως τέτοιο, το σύγχρονο προλεταριάτο αυτό καθαυτό θεωρούταν μια επικίνδυνη τάξη, ή ακόμα περισσότερο ήδη από τον Χέγκελ δυνητικά ανατρεπτική, αφού ακριβώς δεν είχε τίποτα να κερδίσει από την ανάπτυξη της αστικής κοινωνίας των πολιτών, της οποίας γι’ αυτό το λόγο αποτελούσε τον απειλητικότερο εχθρό. Πάνω σε αυτή τη βάση αναδύθηκε η αστυνομία στο βασίλειο του φιλελευθερισμού, η οποία με τη σειρά τηςαποτέλεσε πρότυπο για τα αστυνομικά σώματα με τα οποία εξοπλίστηκαν καταρχήν οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, όπου και επιβλήθηκε για πρώτη φορά η σύγχρονη δημοκρατία και όπου είχαν βρει καταφύγιο οι πιο ένθερμοι Εγγλέζοι χριστιανοί.

Άλλωστε, αντιγράφοντας το αρχαίο αρχικό μοντέλο, και αυτή η δημοκρατία ήταν μια δημοκρατία των δουλοκτητών του νότου, οι οποίοι έπρεπε να βρουν έναν τρόπο συνύπαρξης με τα φιλελεύθερα αφεντικά των βιομηχανιών του βορρά που ασκούσαν μέσα στους χώρους δουλειάς τη δεσποτική κυριαρχία τους επάνω σε ολόκληρους βιομηχανικούς στρατούς, οι οποίοι συνεχώς απεχθάνονταν την άφιξη άνεργων μεταναστών. Αυτές οι δύο δυνάμεις που έδωσαν ζωή στο φιλελεύθερο-δημοκρατικό μοντέλο που σήμερα κυριαρχεί σε διεθνές επίπεδο, είχαν ενωθεί από την αποικιοκρατία, η οποία κατέστησε τις ΗΠΑ σε μια μεγάλη φιλελεύθερη και χριστιανική δύναμη μέσω της συστηματικής γενοκτονίας του αυτόχθονου πληθυσμού. Επάνω σε αυτές τις βάσεις, το βρετανικό κατασταλτικό σύστημα εισήχθηκε στις ΗΠΑ με τους ίδιους σκοπούς, δηλαδή την αδυσώπητη υπεράσπιση των ιδιοκτητών και των ιδιοκτησιών του λαού των κυριών καθώς και την καταστολή όλων των “επικίνδυνων τάξεων”, οι οποίες αποτελούνταν καταρχήν από τους αυτόχθονες, σε δεύτερο βαθμό από τους Αφροαμερικάνους και σε τρίτο βαθμό από τους πιο πρόσφατους μετανάστες, αρχικά καθολικούς κι έπειτα Κινέζους. Οι σερίφηδες που εισήχθησαν από το βρετανικό σύστημα έχουν το καθήκον να υπερασπίζονται τα τεράστια προνόμια που έχει συσσωρεύσει ο λαός των κυρίων, χάρη στη γενοκτονία των Ινδιάνων, τη σκλαβιά των Αφρικανών και την άγρια εκμετάλλευση των πιο πρόσφατων μεταναστών, ιδιαίτερα εκείνων που δεν ασπάζονται τον χριστιανικό φανατισμό των παλιότερων αποίκων.

Επομένως, όπως άλλωστε σε όλες τις φιλελεύθερες δημοκρατίες, οι κατασταλτικοί μηχανισμοί του αστικού Κράτους είναι λειτουργικοί για την υπεράσπιση με κάθε κόστος των μεγάλων ιδιοκτησιών των ολιγαρχιών μέσω της προληπτικής και γενικευμένης καταστολής των επικίνδυνων τάξεων, αφού αυτές έχουν κάθε συμφέρον να θέσουν σε αμφισβήτηση τα τεράστια, παράλογα και άδικα προνόμια της κυρίαρχης τάξης. Στις ΗΠΑ, οι κατασταλτικοί μηχανισμοί έχουν το μεγάλο πλεονέκτημα να μπορούν να εντοπίσουν ευκολότερα τα μέλη των επικίνδυνων τάξεων, αφού αυτά προέρχονται καταρχήν από τους Ινδιάνους, κατά δεύτερο λόγο από τους Αφροαμερικάνους σκλάβους και πρώην σκλάβους, και κατά τρίτο από τους πιο πρόσφατους μετανάστες, που προέρχονται από την ανατολική Ευρώπη, έπειτα από την Ασία, κυρίως από την Κίνα και σήμερα κυρίως από την λατινική Αμερική.

Έτσι, μέχρι και τις μέρες μας, τα άτομα που πιο συχνά ελέγχονται και υπόκεινται τη βία κάθε είδους από την πλευρά των κατασταλτικών μηχανισμών του Κράτους είναι κυρίως οι ιθαγενείς. Ακολουθούνε, αμέσως μετά, οι απόγονοι των μαύρων σκλάβων κι έπειτα οι πιο πρόσφατοι και φτωχοί μετανάστες, δηλαδή οι Λατίνοι. Έτσι, ακόμα και σήμερα που η δεύτερη ομάδα, οι Αφροαμερικάνοι –μετά από δεκαετίες σκληρότατων αγώνων– κατέκτησαν τα ίδια τυπικά δικαιώματα με το λαό των κυριών, αυτοί οι τελευταίοι αντέδρασαν με την επαναλειτουργία των σπιτιών δουλειάς, δηλαδή των φιλελεύθερων προγόνων των στρατοπέδων συγκέντρωσης για τις επικίνδυνες τάξεις, τα οποία και τελειοποιήθηκαν περαιτέρω κατά τη διάρκεια της αποικιοκρατικής εποχής. Έτσι, οι ΗΠΑ, κυρίως μέσα από την εγκληματοποίηση των τοξικοεξαρτημένων –που δημιουργήθηκαν με μαεστρία μέσω της διάδοσης των παραισθησιογόνων ουσιών, οι οποίες χρησιμοποιήθηκαν αρχικά για τη διατήρηση της κυριαρχίας πάνω στους προλετάριους με στολή κατά τη διάρκεια της ιμπεριαλιστικής επιδρομής στην Ινδοκίνα και έπειτα διαδόθηκαν συστηματικά στα αφροαμερικάνικα γκέτο για την κατάπνιξη της εξέγερσης– μετατράπηκαν στο τρομερότερο συγκεντρωτικό σύμπαν του κόσμου, επάνω σε αυστηρά ταξικά και ρατσιστικές βάσεις, με μια τεράστια ποσότητα εργατικών χεριών σε κατάσταση ημι-σκλαβιάς που τίθενται στη διάθεση των ιδιοκτητών των ιδιωτικών φυλακών.

Έτσι, η αστυνομία σε όλες τις καπιταλιστικές χώρες συνεχίζει να εκτελεί τη λειτουργία για την οποία προέκυψε και εκ των πραγμάτων εκπαιδεύτηκε, δηλαδή την υπεράσπιση της ατομικής –και ολοένα και πιο μονοπωλιακής– κτήσης, του πλούτου που παράγεται ολοένα και περισσότερο από τον καταμερισμό και τη συνεργασία της εργασίας σε διεθνές επίπεδο, μέσω της προληπτικής καταστολής των επικίνδυνων τάξεων, εκμεταλλευόμενη γι’ αυτούς τους σκοπούς τις ρατσιστικές αντιεπιστημονικές προκαταλήψεις.

Επομένως, δεν πρόκειται για ένα ιδιαίτερο πρόβλημα των ΗΠΑ, αν και σε αυτή τη χώρα το φαινόμενο εκδηλώνεται με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο, αφού αυτή είναι και η χώρα όπου είναι πιο καθαρή και ξάστερη η δικτατορία της αστικής τάξης. Κάτι που φάνηκε και με αφορμή τον ιό, όπου οι “επικινδυνότερες” τάξεις των ιθαγενών, των Αφροαμερικανών και των πιο πρόσφατων μεταναστών είχαν ποσοστά θνησιμότητας πολύ υψηλότερα από τα αντίστοιχα του καυκάσιου πληθυσμού. Καταρχήν γιατί αυτές είναι που αποτελούνε το ευρύτερο κομμάτι εκείνου του υπο-προλεταριάτου ή του προλεταριάτου των working poor [φτωχών εργατών] που δεν μπορεί επιτρέψει στον εαυτό του να βρεθεί σε καραντίνα και να απαιτήσει τα ελάχιστα κριτήρια ασφάλειας μέσα στους χώρους δουλειάς. Κατά δεύτερο λόγο γιατί οι ινδιάνικοι καταυλισμοί, τα μαύρα γκέτο και οι περιοχές κατοικίας των πιο πρόσφατων μεταναστών είναι οι πιο μολυσμένες περιοχές, όπου και έχουν θαφτεί τοξικά απόβλητα κάθε είδους,

Άλλωστε, ανάλογα προβλήματα, αν και σε μικρότερο βαθμό, παρουσιάστηκαν και στο Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας. Π.χ και εκεί το κομμάτι του πληθυσμού που χτυπήθηκε περισσότερο ήταν εκείνο με αφρικανική καταγωγή, το οποίο και βρίσκεται περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο στο στόχαστρο των κατασταλτικών μηχανισμών του Κράτους. Ανάλογη συνθήκη προληπτικής καταστολής από πλευράς των κατασταλτικών μηχανισμών του Κράτους, η οποία κι εκεί πυροδοτείται από τις συνηθισμένες ρατσιστικές προκαταλήψεις, επικρατεί και στα γαλλικά banlieu [προάστια] όπου κατοικούν κυρίως οι απόγονοι των αποικιοκρατούμενων λαών. Η γαλλική συνθήκη επιδεινώνεται περαιτέρω και από το γεγονός πως η αφομοιωτική αποικιακή πολιτική, ανέκαθεν κυρίαρχη στη Γαλλία, παρεμποδίζει τη διενέργεια διαφοροποιημένων στατιστικών για τις εθνοτικές ομάδες. Έτσι, λείπουν τα εντυπωσιακά στοιχεία που μπορούν όμως να επαληθευτούν στις ΗΠΑ και τη Μεγάλη Βρετανία.

Σχετικά με το ρατσισμό και την προληπτική καταστολή των επικίνδυνων τάξεων, δεν υπολείπονται οι κατασταλτικοί μηχανισμοί του γερμανικού ή του ιταλικού Κράτους. Αυτό φαίνεται ιδιαίτερα στην καταστολή εναντίον των πιο φτωχών και πρόσφατων μεταναστών. Και σε αυτές τις περιπτώσεις, η συνθήκη επιδεινώνεται από το γεγονός ότι οι πιο κομφορμιστές είναι γεμάτοι με ταξικές και ρατσιστικές προκαταλήψεις, τείνοντας έτσι να κρατάνε μια απολογητική στάση απέναντι στους κατασταλτικούς μηχανισμούς του Κράτους, ακριβώς σε σχέση με τη λειτουργία της προληπτικής καταστολής που εφαρμόζουν ενάντια στις δυνητικά “επικίνδυνες” τάξεις.

Σίγουρα τα πράγματα δεν πάνε –σε καμία περίπτωση– καλύτερα στις χώρες της ανατολικής Ευρώπης, εκεί που οι δυνάμεις της αντεπανάστασης –κατά τη διάρκεια των τελευταίων χρόνων– γνώρισαν πιένες. Η προληπτική καταστολή που τέθηκε σε εφαρμογή από τους κατασταλτικούς μηχανισμούς του Κράτους ενάντια στους φτωχότερους μετανάστες και τους Ρομά, αγγίζουν πρωτοφανή επίπεδα ωμότητας σε χώρες που συχνά κυβερνιούνται από ένθερμες αντικομμουνιστικές δυνάμεις της δεξιάς, όπως η Κροατία, η Σλοβενία, η Ουγγαρία και η Ουκρανία, για να αναφέρουμε μονάχα τις χαρακτηριστικότερες περιπτώσεις,

Από την άλλη πλευρά, ολοένα και λιγότερο απρόσβλητες από αυτά τα φαινόμενα είναι και οι χώρες με έντονες φιλελεδημοκρατικές και σοσιαλδημοκρατικές παραδόσεις όπως –κυρίως– η Αυστρία, η Ολλανδία και οι σκανδιναβικές χώρες. Σε όλες αυτές τις χώρες, εδώ και χρόνια είναι σε άνοδο οι ρατσιστικές και οι ξενοφοβικές δυνάμεις ενώ αυξάνεται η καταστολή των τάξεων, οι οποίες συχνά στοχοποιούνται με ρατσιστικά κριτήρια και θεωρούνται ως οι πλέον επικίνδυνες.

Τα πράγματα δεν πάνε σίγουρα καλύτερα ούτε στον Καναδά ούτε στην Ωκεανία, όπου και εκεί διαπράχθηκε μια γενοκτονία των ιθαγενών και μια διαρκή καταστολή των επιζησάντων. Ούτε βέβαια στο Ισραήλ οπού η δραστηριότητα των κατασταλτικών μηχανισμών του Κράτους είναι ακόμα πιο βίαιη και ρατσιστική, ιδιαίτερα ενάντια στους Παλαιστίνιους αλλά και ενάντια στους μετανάστες, ειδικά τους Αφρικανούς καθώς και ενάντια στους ίδιους τους αυτόχθονες Εβραίους. Εξίσου τρομακτική είναι η προληπτική καταστολή των επικίνδυνων τάξεων στις “μετριοπαθείς” αραβικές χώρες, οι οποίες και αποτελούν διαχρονικούς σύμμαχους των ιμπεριαλιστικών χωρών. Από το Λίβανο μέχρι τις πετρέλαιο-μοναρχίες του Περσικού Κόλπου εξελίσσεται μια τρομακτική καταστολή εναντίον των μεταναστών που υπόκεινται ένα καθεστώς ημι-σκλαβιάς και βρίσκονται -–σε σχέση με τα χαρτιά τους– σε απόλυτη εξάρτηση από τους εργοδότες τους.

Σίγουρα η κατάσταση δεν είναι καλύτερη στις καπιταλιστικές χώρες της Ασίας, από την Ιαπωνία μέχρι τη Νότια Κορέα και από τη Σιγκαπούρη μέχρι την Ταϊβάν.

Ανάλογη είναι η κατάσταση και στις χώρες των BRICS, ιδιαίτερα σε εκείνες όπου οι φιλοκαπιταλιστικές δυνάμεις της δεξιάς κατέκτησαν την κυβέρνηση. Ο ρατσισμός της βραζιλιάνικης κυβέρνησης ενάντια στους ιθαγενείς, τους απόγονους Αφρικανών και ευρύτερα ενάντια σε όλες τις “επικίνδυνες τάξεις” στις φαβέλες είναι ιδιαίτερα ωμός, όπως άλλωστε και ο αντίστοιχος της κυβέρνησης της Ινδίας ενάντια στη μουσουλμανική μειονότητα και τις χαμηλότερες κάστες. Για να μην αναφερθούμε στη Νότια Αφρική, της οποίας ο πλούτος παραμένει συσσωρευμένος στις τσέπες των απόγονων των αποίκων και όπου ο ρατσισμός και η προληπτική καταστολή ενάντια στους φτωχότερους μετανάστες από τις γειτονικές χώρες αυξάνονται, παρά το γεγονός ότι σε αυτή τη χώρα υπάρχει μια προοδευτική κυβέρνηση.

Για να μην αναφερθούμε εν τέλει στις ίδιες τις αφρικανικές και τις κεντροαμερικάνικες φιλο-καπιταλιστικές και φιλο-ιμπεριαλιστικές χώρες, όπου η καταστολή με ρατσιστικά και ταξικά κριτήρια αγγίζει τρομακτικά επίπεδα, αν και ο ταξικός ρατσισμός των κυρίαρχων στρωμάτων από τις ευρωπαϊκές χώρες είναι τόσο διαδεδομένος που δεν αποτελεί πλέον είδηση. Εκτός και αν εξυπηρετεί την ενορχήστρωση κάποιας μορφής χρωματιστής αντεπανάστασης.

Πηγή στα ιταλικά: lacittafutura.it

Μετάφραση: Προλεταριακή Πρωτοβουλία. Αθήνα, Ιούνης 2020.

Mumia Abu-Jamal: ο Κόσμος στις φλόγες.

Τι νομίζετε; ο κόσμος είναι στις φλόγες!

Δεν αναφέρομαι στην περιβαλλοντική καταστροφή ή στην παγκόσμια υπερθέρμανση. Όχι. Αν και αυτά είναι πραγματικά.

Αναφέρομαι στις διαμαρτυρίες, όχι μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες αλλά σε ολόκληρο τον κόσμο.

Από το Λονδίνο ως το Παρίσι, από το Βερολίνο ως το Ναϊρόμπι, από το Τολέδο (Οχάιο) ως το Τόκιο (Ιαπωνία).

Διαμαρτυρίες αλληλεγγύης με το Black Lives Matter ενάντια στην αστυνομική επίθεση και το ρατσισμό.

Διαμαρτυρίες που προέρχονται από την ωμή κτηνωδία που οδήγησε στη δολοφονία σε αργή κίνηση του George Floyd στη Μινεάπολη της Μινεζότα.

Η αλληλεγγύη από το Σίδνεϊ της Αυστραλίας προέρχεται, εν μέρη, από τη διαρκή δυσανασχέτηση των κοινοτήτων των σκουρόχρωμων Αβορίγινων στην Αυστραλία και τη Νέα Ουαλία στο Νότο. Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια της πρόσφατης δολοφονίας του Αβορίγινα David Dungay, οι τελευταίες λέξεις του ήταν “Δεν μπορώ να αναπνεύσω” ενώ στραγγαλιζόταν μέχρι θανάτου από μερικούς αστυνομικούς.

Πως απάντησαν οι αστυνομικοί απέναντι σε αυτήν την πρόκληση; με οργή και επιθέσεις ενάντια στους διαδηλωτές, τόσο ενάντια στους άντρες όσο και ενάντια στις γυναίκες. Έφτασαν στο σημείο να ρίξουν καταγής έναν 75χρονο λευκό άντρα και να περάσουν έπειτα δίπλα του, κοιτώντας αφ’ υψηλού το σώμα του που αιμορραγούσε.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες φλέγονται και ο κόσμος ορίζει τη λάμψη.

Από το φυλακισμένο έθνος, είμαι ο Μουμία Αμπού Τζαμάλ.

—(c)’20maj

7 Ιούνη 2020

Ηχογραφήθηκε από τη Noelle Hanrahan.

Πηγή στα αγγλικά www.prisonradio.org

Πηγή στα ισπανικά www.lahaine.org

Μεταφράστηκε στα ελληνικά (από τα ιταλικά) από την Προλεταριακή Πρωτοβουλία από την ιστοσελίδα της Επιτροπής Αλληλεγγύης στους Λαούς της Λατινικής Αμερικής “Carlos Fonseca” (Ρώμη).

Πηγή στα ιταλικά: https://comitatocarlosfonseca.noblogs.org

 

Ημερολόγιο καραντίνας: αποσπάσματα αλληλογραφίας από το κατώφλι της “νέας κανονικότητας”…

Εκτεταμένα αποσπάσματα μιας διαδικτυακής συζήτησης που αναπτύξαμε (μέσω γραπτών και ηχητικών μηνυμάτων) με το φίλο και σύντροφο Simone R, κατά τη διάρκεια των πρώτων εβδομάδων της εξάπλωσης της πανδημίας και της επίτασης της στρατιωτικοποιημένης διαχείρισης της, ως μια απόπειρα αλληλοπληροφόρησης και ανταλλαγής πηγών, εκτιμήσεων και αναλύσεων, εν μέσω μιας -κυριολεκτικά- πρωτόγνωρης δυστοπικής συνθήκης. Δημοσιεύονται με την πεποίθηση πως…

Χρειάζονται πολλά, τον κόσμο για ν’ αλλάξεις:
οργή κι επιμονή. Γνώση κ’ αγανάκτηση.
Γρήγορη απόφαση, στόχαση βαθιά
ψυχρή υπομονή, κι ατέλειωτη καρτερία.
Κατανόηση της λεπτομέρειας και κατανόηση του συνόλου.
Μονάχα η πραγματικότητα μπορεί να μας μάθει πώς
την πραγματικότητα ν’ αλλάξουμε.

Μπέρτολντ Μπρεχτ. Η Απόφαση, 1930.

S.R:: Πρόκειται για μια πρωτόγνωρη κατάσταση. Σίγουρα θα υπάρξει μια αναδιάρθρωση για το Κεφάλαιο που -έτσι κι αλλιώς- βρισκόταν σε κρίση από πολύ πιο πριν από τον κορονοϊό, από την οποία -πιθανώς- θα βγει ισχυροποιημένο μ’ ένα νέο Green Deal, με τεχνοκρατικό – αστυνομικό κράτος.

Να δούμε τελικά τι θα συμβεί…
Εδώ στη νοτιανατολική Γαλλία, όπου βρίσκομαι εγώ, από τον περασμένο Σεπτέμβρη ως το Γενάρη, γίνονταν περισσότερες από μια δυο διαδηλώσεις το μήνα: ενάντια στη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, η οποία φυσικά τώρα έχει παγώσει αφού -όπως λένε στα μμε- προς το παρόν, έχει ανασταλεί η προώθηση της εφαρμογής της. Επίσης, μέσα στις φυλακές υπήρξαν μορφές διαμαρτυρίας, μεταξύ των οποίων και βίαιες. Έτσι, αναγκάστηκαν να αποφυλακίσουν κρατούμενους, σε αντίθεση με την Ιταλία, η οποία πιθανότατα είναι η μοναδική χώρα που ακόμα δεν έχει πάρει τέτοια μέτρα.


Επικοινωνώ κάθε μέρα με συντρόφους, φίλους και συγγενείς. Νομίζω ότι σ’ αυτούς τους καιρούς πρέπει να δυναμώνουμε τους δεσμούς μας, συναισθηματικούς, φιλικούς, συντροφικούς και να στραφούμε στο κοινωνικό πεδίο, εκεί που χτίζονται τα πραγματικά αντισώματα: ενάντια στο φόβο και τις κρατικές-αστυνομικές πολιτικές που εφαρμόζονται ήδη, εντείνονται και θα ενταθούν.

Ξέρω ότι στη Ρώμη, στη γειτονία μου στα ανατολικά, Prenestino – Centocelle, γίνεται ήδη καλή δουλειά από τους συντρόφους και τις συντρόφισσες, με όλα τα δίκτυα αλληλοβοήθειας και μέσω όλων των προϋπάρχοντων αλληλέγγυων δομών: πηγαίνοντας προμήθειες ειδών πρώτης ανάγκης σε ηλικιωμένα άτομα, σε ευπαθείς ομάδες κλπ. Αυτό είναι κάτι το πολύ θετικό. Για να δούμε…

[Annecy, Άνω Σαβόια 2/4/2020]

ΠΡΟΛ.ΠΡΩΤ::  Ζούμε στιγμές πραγματικά πολύ δύσκολες, αλλά και ενδιαφέρουσες,

Αυτή η κρίση φαίνεται να οδηγεί κυριολεκτικά στην κορύφωση της παρατεταμμένης κρίσης, έπειτα από μια δεκαετία φωτιάς και παραναλώματος, δακρύων και αίματος, λιτότητας και πτώχευσης των λαών.

Επομένως, κρίνεται επείγον να δούμε πως μπορούμε να οργανωθούμε και ν’ αγωνιστούμε απέναντι σε αυτή τη συνθήκη […] Σε κάθε περίπτωση, εδώ η κατάσταση είναι αρκετά βαριά: με απαγορεύσεις εξόδου, με το κράτος έκτακτης ανάγκης, με φουλ την αστυνομία στους δρόμους, ιδιαίτερα εδώ στα Εξάρχεια. Όπως και να έχει, το κίνημα κι εδώ, οι σύντροφοι και οι συντρόφισσες, οι πολιτικές ομάδες και οι συνελεύσεις προσπαθούν -σε κάθε περίπτωση- ν’ ανταπεξέλθουν, οργανώνοντας δίκτυα αλληλεγγύης, αλληλοβοήθειας και στήριξης ηλικιωμένων και άλλων ευπαθών και περιθωριοποιημένων στρωμάτων.

Μιλώντας πολιτικά και κοιτώντας κάπως γενικά, ακόμα και ιστορικά, βλέπουμε να κινούμαστε προς έναν κυριολεκτικό πόλεμο, προς ένα πέρασμα από τους αρπακτικούς ιμπεριαλιστικούς πολέμους σε μια γενικευμένη παγκόσμια πολεμική σύγκρουση.

Εδώ η κατάσταση είναι αρκετά “θερμή” και με την Τουρκία, από τη δολοφονική αντιπροσφυγική-αντιμεταναστευτική πολιτική τόσο του Ερντογάν όσο και της Ελλάδας (και) της Ε.Ε.

Η νεοεκλεγμένη κυβέρνηση φαίνεται να έχει βρει μια ιδανική ευκαιρία για να θέσει σε εφαρμογή όλα τα αντιδραστικά και φασιστοειδή μέτρα της ατζέντας της.

Σε κάθε περίπτωση η κατάσταση κι εδώ “αλλάζει” και να δούμε πως θα εξελιχθεί

υγ: ενημερωτικά, στο panetteriaoccupata.noblogs.org μπορείς να βρεις μεταφρασμένο στα ιταλικά ένα πρόσφατο αναλυτικό κείμενο συντρόφων και συντροφισσών από Ομάδα αναρχικών και κομμουνιστών της Αθήνας.

[Αθήνα, Αττική 2/4/2020]

S.R:: […] Πρόκειται για ένα καλό σημείο εκκίνησης, μια άμεση και αντιληπτή ανάλυση που σκιαγραφεί το γενικό πλαίσιο της τρέχουσας αναδιάρθρωσης (η οποία επιταχύνεται εν μέσω της έκτακτης ανάγκης του Covid-19) και καταπιάνεται -χειροπιαστά- με την καθημερινότητα της αθλιότητας και του ελέγχου που επιφυλάσσουν οι Κύριοι σε όλους τους εκμεταλλευόμενους, σε όλους τους προλετάριους, τους αποκλεισμένους και τους περιθωριοποιημένους.

Ο ορθός ορισμός της “οικονομίας πολέμου” ως χαρακτηριστικό γνώρισμα των τωρινών και των μελλοντικών καιρών, οι οποίοι και δεν αναμένονται “ειρηνευμένοι”. Πρόκειται για το προϊόν των νεοφιλελεύθερων πολιτικών, του Δεν Υπάρχει Εναλλακτική” (ΤΙΝΑ) –όπως υποστήριζε η Μάργκαρετ Θάτσερ- οι οποίες και εφαρμόζονται εδώ και χρόνια από κυβερνήσεις σχεδόν όλου του κόσμου. Πολιτικές που ακολουθήθηκαν υπό τους ήχους πολέμων, εκμετάλλευσης, ιδιωτικοποιήσεων, λεηλασίας του περιβάλλοντος, “επιχειρηματικοποιήσεων” των δομών υγείας, “ορθολογικοποίησης” της παραγωγής κλπ.

Μέσα σε αυτή διεθνή κοινωνική συνθήκη που βρίσκεται σε εξέλιξη, κρίνεται ως απόλυτα σχετική και προληπτική η έκθεση του ΝΑΤΟ με τίτλο Στρατιωτικές επιχειρήσεις σε αστικό έδαφος το έτος 2020” [U.Ο.2020], η οποία και είχε δημοσιοποιηθεί πριν από αρκετά χρόνια, τον Απρίλη του 2003.

Με λίγα λόγια, τα Κράτη -χάρη στην επιστημονικά σχεδιασμένη καμπάνια των μμε– μετά από αυτή την πρώτη φάση “διαχείρισης της έκτακτης ανάγκης” επιβεβαιώνουν την ιστορική υπόσταση τους, η οποία συνίσταται στην εξαναγκαστική αστυνομική βία (πάντα για το “δημόσιο καλό”) και σύντομα θα ανακτήσουν τον έλεγχο της δικής τους προστακτικής γραμμής.

Το νέο Κεφάλαιο που θα δούμε να αναπτύσσεται τα προσεχή χρόνια θα είναι εξοπλισμένο μ’ ένα πρωτόγνωρο τεχνολογικό, επιστημονικό και στρατιωτικό μηχανισμό. Οι υποδομές -οι οποίες αποτελούν ήδη τη σπονδυλική στήλη των κρατικών, εθνικών και πολυεθνικών δομών (μεταφορές, ενέργεια κλπ)- θα αποκτήσουν ακόμα μεγαλύτερη στρατηγική σημασία. Θα μορφοποιηθεί ένας “πράσινος” καπιταλισμός του Green New Deal, επιβραδυνόμενος και “οικολογικός”. Θα γίνουμε μάρτυρες σε μια ολοένα και ισχυρότερη μεταβίβαση εξουσιών προς όλους τους “ειδικούς” (με ή χωρίς λευκές στολές): τους επιστήμονες, τους γιατρούς, τους “φιλάνθρωπους” κλπ.

Επίσης, το ταχύτατο ίντερνετ (5G), οι οπτικές ίνες, τα drones, οι ψηφιακές εφαρμογές και τα Big Data θα ορίζουν το πλαίσιο αυτής της δυστοπικής κοινωνίας, της οποίας προϊόν θα αποτελέσει ο πολίτης ζηλωτής που θα έχει στερηθεί κάθε συνείδησης και -ανά στιγμές- θα είναι εντελώς φοβισμένος και πειθήνιος, επισφαλής και ελαστικός στο οικονομικό πεδίο αλλά ακόμα -πρώτα και κύρια- και στο αντίστοιχο ψυχολογικό: πιθανότατα, οι καταθλίψεις και σχιζοειδείς συμπεριφορές του θ’ αποτελούν για αυτόν τον πολίτη ζηλωτή τα τελευταία υπολείμματα άσκησης άλογης και ζωώδους βίας. Ακόμα και οι απολυταρχικοί θεσμοί -όπως οι φυλακές- θα πρέπει να προχωρήσουν σε ουσιαστικές μεταβολές. Η στρατιωτικοποίηση και ο έλεγχος θα κυριαρχήσουν στους δρόμους των απολυταρχικών δημοκρατιών καθώς και σ’ εκείνους των “κυριαρχικών” διακυβερνήσεων.

Η Εξουσία θα λάβει μια τρομακτική μορφή, θα είναι αόρατη αλλά πανταχού παρούσα.

Αντίθετα, από την άλλη πλευρά ανοίγονται νέες δυνατότητες: μαζί με την οικονομία του κέρδους μπαίνει σε κρίση το σύνολο του θεσμικού εποικοδομήματος. Όλο και περισσότερος κόσμος στέκεται κριτικά απέναντι στην εμπορευματοποίηση του ανθρώπου, η πατριαρχία και οι υπόλοιπες κυρίαρχες ιδεολογίες μπάζουν από παντού, καταγγέλλεται -πιθανώς ακόμα με συγχυσμένο τρόπο- η “απελευθέρωση” των μεταφορών (που αποτέλεσε και την αφορμή για την εξέγερση στη Χιλή). Επίσης, αυξάνεται -ολοένα και περισσότερο- η ευαισθησία για την “υπεράσπιση” της φύσης και δεν αποκλείεται να γίνουμε μάρτυρες της ριζοσπαστικοποίησης ενός κάποιου περιβαλλοντικού κινήματος.

H αποκρουστική όψη του Δικαίου γίνεται φανερή σε όλους, καθώς ορθώνεται μονάχα προς αποκλειστική υπεράσπιση της προνομιούχας τάξης.

Με λίγα λόγια, από τις αρχές του 21ου αιώνα, ο οποίος -εκ των πραγμάτων- ξεκίνησε με το ξέσπασμα της Δεύτερης Ιντιφάντα, την εξέγερση των Aarch στην Αλγερία και τους Αργεντινούς Piqueteros, η υπάρχουσα οργάνωση των κοινωνιών -μέσα σε αυτήν την εποχή- τίθεται διαρκώς υπό κάποια αμφισβήτηση. Άλλωστε, οι εξεγέρσεις που συγκλόνισαν πριν από λίγους μήνες τη Χιλή και το Χονγκ Κονγκ, οι διαμαρτυρίες των Κίτρινων Γιλέκων στη Γαλλία κι εκείνες στο Λίβανο έχουν μονάχα “ανασταλεί”, όπως άλλωστε προσωρινά έχει συμβεί και με τις εμπορικές δραστηριότητες.

Όπως και να έχει, είναι παρούσες για να μας υπενθυμίζουν το αναπάντεχο της εξέγερσης, τη φωτιά που καίει κάτω από τις στάχτες.

Όσον αφορά το δικό μας (κομμουνιστικό, αναρχικό, επαναστατικό) στρατόπεδο, θεωρώ ότι πάσχουμε από σοβαρότατες ελλείψεις: οργανωτικές, μεθοδολογικές, αναλυτικές, θεωρητικές. Καθοριστικοί παράγοντες τόσο για την προώθηση πιθανών συγκρουσιακών καταστάσεων καθώς και για τη συμμετοχή σε αυτές. Η μελλοντική οργάνωση θα χρειάζεται ευθύνες και γνώσεις, αλλά ακόμα περισσότερο κινητικότητα, ταχύτητα και ροή: μια νέα τακτική διαμόρφωση.

Είναι αλήθεια ότι “η υπεράσπιση της τάξης μας, η υπεράσπιση της αλληλεγγύης ως ζωτικό στοιχείο για την (πνευματική και φυσική) επιβίωση της κοινωνίας, δεν μπορεί να οριοθετείται στην κάλυψη των κενών που αφήνει το κράτος και την αυτοοργάνωση της φτώχειας μας”. Γι’ αυτό το λόγο, οι αγώνες με ενδιάμεσους, “διεκδικητικούς” στόχους για την κάλυψη των αναγκών πρέπει να στοχεύουν πάντοτε στη γενίκευση της σύγκρουσης, μέσα στο παγκόσμιο έδαφος της διεθνούς αλληλεγγύης.

Επίσης, είναι εξίσου ξεκάθαρο ότι -από εδώ και εμπρός- η επαναστατική υπόθεση θα έχει απέναντι της έναν εχθρό ολοένα και πιο εξελιγμένο και “τεχνικό”. Αυτός είναι και ο λόγος εξαιτίας του οποίου οι -λίγες και ασύντακτες- κινήσεις που προσπαθούμε να θέσουμε επί τάπητος δεν πρέπει να στερούνται σχεδιασμού. Αντίστοιχα, κάθε αυτοοργανωμένη πρακτική, κάθε παρέμβαση στο κοινωνικό πεδίο που αποσυνδέεται από την ολότητα της “επαναστατικής συζήτησης”, είτε αφομοιώνεται είτε δεν αντέχει στο ελάχιστο στην αντιπαράθεση της με την άσκηση της Εξουσίας.

Σε τελική ανάλυση, πιστεύω ότι είναι απαραίτητο να εφοδιαστούμε με όλες τις υλικές βάσεις -από τα αυτοδιαχειριζόμενα ιατρεία μέχρι την ανταλλαγή προϊόντων με την επαρχία (πχ κάτι πολύ καθοριστικό σε πιθανές περιόδους λιμών), από το χτίσιμο λαϊκών συσσιτίων μέχρι σ’ εκείνο αυτόνομων δομών βάσης- να πραγματώσουμε άλλες μορφές ζωής και να οικοδομήσουμε “γέφυρες” με τους άλλους αποκλεισμένους που αγωνίζονται. Όμως, αυτές οι αυτοοργανωμένες διαδικασίες δεν μπορούν -σήμερα περισσότερο από ποτέ- να μένουν αποκομμένες από τη “δουλειά” γύρω από τους μηχανισμούς ελέγχου και γενικότερα τις κατασταλτικές δομές.

Κατά τα λοιπά, το μέλλον είναι άγραφο. Μένει να δούμε αν ο κόσμος της τεχνικής, με τα γκρίζα εργαστήρια του, θα συνθλίψει κάθε λαχτάρα για ελευθερία ή αν οι ζωτικοί παλμοί της αγάπης και του ανατρεπτικού παιχνιδιού για τη ριζική μεταβολή της πραγματικότητας θα καταφέρουν να γίνουν επιδημικοί

[Annecy, Άνω Σαβόια 6/4/2020].

ΠΡΟΛ.ΠΡΩΤ:: Οσόν αφορά τις τελευταίες παρατηρήσεις σου νομίζω ότι είναι βασιμότατες. Μοναδικό στοιχείο που -κατά τη γνώμη μου- θα έπρεπε να προστίθεται στις αναλύσεις μας και τις πρακτικές αντανακλάσεις τους -σχετικά με την τρέχουσα συνθήκη, αλλά κυρίως μ’ εκείνη των ερχόμενων χρόνων- αφορά την ολοένα και εμφανέστερη πιθανότητα γενίκευσης σε παγκόσμιο επίπεδο ενός πολέμου που ήδη μαίνεται από τη Συρία, το Ιράκ και την Υεμένη μέχρι το Ντονμπάς της ανατολικής Ουκρανίας, όχι πλέον μονάχα με πολέμους διά αντιπροσώπων [proxy wars], “πορτοκαλί επαναστάσεις για την εξαγωγή της δημοκρατίας made in USA και εφήμερες συμμαχίες που βρίσκονται συνεχώς υπό αίρεση [βλέπε πχ ρωσο-τουρκικές σχέσεις].

30 χρόνια μετά το τέλος του “ψυχρού πολέμου”, τα πάντα συνηγορούν με το γεγονός πως η “αυτοκρατορία” του “τέλους της ιστορίας” και του θριάμβου της “ελεύθερης αγοράς” του θείου Σαμ καταρρέει με πάταγο. Κατά κάποιο τρόπο (και ίσως με κάποια δόση υπερβολής;) ο Τραμπ θα μπορούσε να παρομοιαστεί με τον Νέρωνα: δυο τύρρανοι που γίνονται ολοένα και επικινδυνότεροι και φονικότεροι, ακριβώς τη στιγμή της πτώσης των μονοκρατοριών τους. Με αυτή την έννοια, η πιθανότητα έναρξης ενός κυριολεκτικού Μεγάλου Πολέμου -μέσω μιας γενίκευσης των περιφερειακών συγκρούσεων- και το πέρασμα από τον εμπορικό πόλεμο (τόσο τον κηρυγμένο ανάμεσα σε ΗΠΑ και Κίνα όσο και τον “ακήρυκτο” ανάμεσα σε ΗΠΑ-Ηνωμένο Βασίλειο-ΕΕ) στον κυριολεκτικό πόλεμο δεν μπορεί ν’ αποκλειστεί.

Κυρίως εδώ, όπου το κλίμα της έκτακτης ανάγκης της πανδημίας βιώνεται μέσα σε μια γενική γραμμή “εξωτερικών απειλών”, τόσο από τον στρατό της Τουρκίας του Ερντογάν ( “συμμαχικό” κράτος στο ΝΑΤΟ που μαζί με την Ελλάδα είναι οι δυο χώρες που –εδώ και χρόνια- ακολουθούνε κατά πόδας τις ντιρεκτίβες των γιάνκηδων για υψηλές στρατιωτικές δαπάνες και ευρωατλαντικούς πολεμικούς εξοπλισμούς…) όσο όμως -σύμφωνα με την προπαγάνδα της ευρω-ελληνικής νεο-δεξιάς– και από την “ασύμμετρη απειλή των προσφύγων και των μεταναστών και το σχέδιο ισλαμοποίησης της Ευρώπης μέσω της γενέτειρας της, της Ελλάδας”

Αυτές είναι μερικές σκόρπιες σκέψεις, σημειωμένες στο πόδι. Θα προσπαθήσω να σου στείλω και κάτι αναλυτικότερο…

[Αθήνα, Αττική 7/4/2020]

S.R:: […] Η πιθανότητα ενός παγκοσμίου πολέμου είναι υπαρκτή, αφού -άλλωστε- περάσαμε ξυστά δίπλα της, στις αρχές της χρονιάς με την όξυνση της κρίσης ΗΠΑ-Ιράν. Ίσως μπορούμε να θεωρήσουμε ότι ήδη ξεκινάμε να ζούμε σε μια φάση παγκοσμίου πολέμου, μοριακού, θρυμματισμένου. Εθνοτικές συγκρούσεις, μητροπόλεις – πυριτιδαποθήκες, μαζικές έξοδοι κλπ.

[Annecy, Άνω Σαβόια 7/4/2020].

Μετάφραση, επιμέλεια:

Προλεταριακή Πρωτοβουλία. Αθήνα, Μάης 2020.

Αλληλέγγυος Χώρος ΝΕD – PSM (Marranella, Ρώμη): Μερικά ερεθίσματα για σκέψη.

Πέντε σημεία για την έκτακτη ανάγκη του Covid-19.

1) Απαλλοτρίωση της ιδιωτικής υγείας, δωρεάν τεστ και διανομή μασκών και αντισηπτικών στον πληθυσμό.

2) Αναστολή εργασιών, κουπόνια προμήθειας τροφής, πληρωμένη άδεια ασθενείας για όλους/όλες και πλαφόν στις τιμές.

3) Αναστολή πληρωμής ενοικίου και είσπραξης φόρων. Μπλόκο στις εξώσεις και τους πλειστηριασμούς.

4) Λευτεριά στους κρατούμενους. Άμεση αμνηστία και αποσυμφόρηση. Κλείσιμο των κέντρων κρατήσης (CPR).

5) Στέγη για όλους/όλες. Ν’ ανοίξουν τα σπίτια και οι πολυκατοικίες που μένουν άδειες από τους σπεκουλαδόρους για την αντιμετώπιση της στεγαστικής έκτακτης ανάγκης.

από ΝED – PSM. Ρώμη, Μάρτης 2020

Από τις συντρόφισσες και τους συντρόφους του Αλληλέγγυου Χώρου ΝΕD – PSM λάβαμε την ακόλουθη απολογιστική ανάλυση, σχετικά με την αλληλέγγυα δράση που έχουν αναπτύξει -κατά τη διάρκεια αυτών των τελευταίων μηνών της εξελισσόμενης πανδημίας- μέσα από την αυτο-οργανωμένη δομή συλλογής και διανομής τροφίμων και άλλων ειδών πρώτης ανάγκης που έχουν δημιουργήσει στη γειτονιά τους, την πολυεθνική συνοικία Marranella της ανατολικής Ρώμης. Τη μεταφράζουμε και τη δημοσιεύουμε -εν μέσω της “β’ φάσης” της πανδημίας, του “ανοίγματος της αγοράς” και της “νέας κανονικότητας”- θεωρώντας τήν ως μια χρήσιμη και θρεπτική τροφή για γόνιμη σκέψη και πολύμορφη άμεση δράση, στο εδώ και στο τώρα, όπου -ήδη- τίποτα δεν είναι όπως πριν…

Μετάφραση: Προλεταριακή Πρωτοβουλία. Αθήνα, Μάης 2020.

Μερικά ερεθίσματα για σκέψη.

Μπορεί να ειπωθεί ότι η έκρηξη της πανδημίας που συνδέεται με τον Covid-19 κατέστησε ορατότερες τις αντιθέσεις ενός τρόπου ζωής που -όπως εδώ και χρόνια λέμε- δεν είναι πλέον εφαρμόσιμος. Πράγματι, η κατάσταση που δημιουργήθηκε στην Ιταλία και τον Κόσμο κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο μηνών, ανέδειξε κάποιες όψεις συμβατές μ’ εκείνες πάρα πολλών αναλύσεων και κριτικών που διατυπώθηκαν μέσα στα χρόνια. Μπορεί να ειπωθεί, χωρίς το κίνδυνο να λαθέψουμε, ότι το πρόβλημα είναι το σύστημα που έχουμε απέναντι μας, το πρόβλημα είναι ο καπιταλισμός. Όμως, αν αρκεστούμε σε αυτή τη διαπίστωση δεν θα κάνουμε μπροστά ούτε χιλιοστό, τόσο ως προς την ανάλυση όσο και ως προς την πρόταση αγώνα.

Όντως, αυτό που συνέβη -αν και θεωρητικά προβλέψιμο- μάς βρήκε υλικά απροετοίμαστους.

Η πανδημία εξαπλώθηκε κατά τη διάρκεια μιας από τις βαθύτερες κρίσεις, με την οποία έχουν βρεθεί αντιμέτωπα -κατά τη διάρκεια της ιστορίας τους- τα επαναστατικά κινήματα στη Δύση. Με λίγα λόγια, βροχή επάνω στον βρεγμένο.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η ανάπτυξη στρατηγικών αλλά και από μόνη της η ίδια η ανίχνευση των περιθωρίων για κίνηση αποτελούν μια πολύπλοκη υπόθεση.

Ανάμεσα στις διάφορες δυνατότητες που ελήφθησαν –τουλάχιστον ως τώρα- υπόψη, εκείνη της αλληλεγγύης και της αλληλοβοήθειας είναι το πεδίο δράσης που παρακίνησε και κινητοποίησε πολλές εστίες αγώνα, αλλά όχι μόνο. Συγκεκριμένα, σε πολλά μέρη, αυτό καθόρισε τη γέννηση ομάδων και οργανώσεων που έδρασαν και δρουν για την συλλογή ή/και τη δωρεάν διανομή τροφίμων και άλλων ειδών πρώτης ανάγκης, έτσι ώστε, με δεδομένη -εκτός από την υγειονομική και– την οικονομική κρίση, ν’ αντιμετωπιστούν οι ανάγκες που προέκυψαν.

Έξω από τον κόσμο των συντρόφων και των συντροφισσών, κανένας και καμία δεν θα ονειρευόταν να θέσει υπό αμφισβήτηση την ορθότητα μιας δωρεάν διανομής τροφίμων. Σε τέτοιο βαθμό μάλιστα, που -με περίσσιο θράσος- ακόμα και η κυβέρνηση και διάφοροι θεσμοί δεν απέφυγαν να εκθειάσουν, χωρίς να κάνουν πολλούς διαχωρισμούς, τις πολυάριθμες δραστηριότητες αυτού του είδους. Το πολύ που μπορούμε να κάνουμε είναι να σταθούμε αδιάφοροι, αλλά πότε άλλοτε θα μπορούσε να τεθεί υπό αμφισβήτηση μια πρωτοβουλία αυτού του είδους;

Όμως, μεταξύ συντρόφων και συντροφισσών καλό είναι το ζήτημα να αντιμετωπίζεται και να μη θεωρείται τίποτα δεδομένο…

Μια συζήτηση όμως, δομημένη μονάχα στη θεωρία -γύρω από τα υπέρ και τα κατά– θα παρήγαγε σίγουρα δυο μακρούς καταλόγους, πιθανότατα όμως ελάχιστα ενδιαφέροντες. Αυτό γιατί -αν και αναγκαία και χρήσιμη- η θεωρητική συζήτηση –με τον τρόπο με τον οποίο συχνά τίθεται- δεν είναι σε θέση να καταπιαστεί με τις πολυποίκιλες πλευρές ενός συγκεκριμένου πλαισίου. Όταν αυτό δεν συμβαίνει λόγω απόκλισης των οπτικών γωνιών, συχνά πυκνά προκύπτει από ένα συνηθισμένο ερμηνευτικό ελάττωμα, πολύ διαδεδομένο στους στρατευμένους κύκλους: εκείνο του να τίθεται -εκτός από την “κριτικαρισμένη” δράσηακόμα και η ίδια η κριτική εκτός τόπου και χρόνου, αποφεύγοντας επομένως να ανιχνεύσει το συγκεκριμένο πεδίο αλλά και τις προοπτικές του, μέσα στις οποίες στοχεύει μια συγκεκριμένη παρέμβαση, θέτοντας τήν συχνά και αναντίστοιχα σε ανταγωνισμό ή σε αντιπαράθεση με διαφορετικές μεθόδους και προτάσεις.

Έτσι, με επιπολαιότητα υποβαθμίζονται τα κεντρικά χαρακτηριστικά που καθιστούν μια διανομή τροφίμων οργανωμένη από συντρόφους και συντρόφισσες σε κάτι το διαφορετικό από μια αντίστοιχη, οργανωμένη από ένα φιλανθρωπικό θεσμό.

Αυτό το νοητικό σχήμα [forma mentis] καθιστά σε πολύπλοκη τη μελέτη και τη χάραξη μιας διαδρομής, εν μέσω αχαρτογράφητων και ταραγμένων νερών, όπως μας αναγκάζουν να πράξουμε ετούτοι οι καιροί.

Επομένως, κρίνουμε αναγκαίο να εισέλθουμε κάπως στην ουσία μιας συγκεκριμένης συνθήκης, της δικής μας συνθήκης, έτσι ώστε να προσθέσουμε μερικά χρήσιμα στοιχεία στη συζήτηση και να φωτίσουμε μερικά περάσματα που συχνά μοιάζουν σκοτεινά και συγκεχυμένα.

Σε αυτήν την περίπτωση, πρόκειται για ένα πλαίσιο βιωμένο και χτισμένο, κομμάτι το κομμάτι, αρχής γενομένης από την ιδέα ότι μέσα σε μια μητρόπολη η εδαφική εγγύτητα είναι ένας κεντρικός άξονας γύρω από τον οποίο μπορεί να υπάρξει μια απόπειρα σκιαγράφησης μιας αλληλέγγυας κοινότητας, διατεθειμένης να αλληλοϋποστηριχτεί και ν’ αγωνιστεί μαζί.

Η φυσική γειτνίαση ως κομμάτι της λύσης του προβλήματος του διασκορπισμού που προκύπτει από τις τεράστιες χιλιομετρικές αποστάσεις. Ο διαμοιρασμός και η συνάντηση των διεκδικήσεων, των προβλημάτων και των επιθυμιών εκείνων που βρίσκονται μέσα σε μια συνοικία.

Εδώ είναι αναγκαίο να κάνουμε μια διευκρίνηση, δεδομένου του γεγονότος ότι δεν είναι όλες οι συνοικίες ίδιες. Αυτά στα οποία αναφερόμαστε εμείς, είναι εδάφη καταχωρημένα -αν και συνοπτικά- ως λαϊκές συνοικίες ή -όπως και να έχει- μέρη όπου επικρατούν οι ανάγκες της επιβίωσης και γίνεται (ακόμα και στους σημερινούς καιρούς) ορατή μια κάποια μορφή κοινωνικότητας και υπαρκτής ζωής. Εναπομείναντα και περιθωριακά στοιχεία σε μια μητρόπολη, όμως πάντοτε αναγκαίες συνθήκες όταν σύντροφοι και συντρόφισσες υποθέτουν ως χρήσιμη και εφικτή την ανάπτυξη μιας διαρκούς –μέσα στο χρόνο- παρέμβασης και παρουσίας.

Υπό το φως όλων αυτών, η αυτο-οργάνωση για την αντιμετώπιση ενός συλλογικού προβλήματος, αναγνωρίζοντας και αναγνωριζόμενοι (μέσα σε) ως μια κοινότητα που μοιράζεται μια παρόμοια κοινωνική συνθήκη, επιδεικνύει διάφορες όψεις, οι οποίες αν και πολύπλοκες είναι ενδιαφέρουσες με όρους προοπτικής.

Συνηθισμένοι ν’ αναρωτιόμαστε αυστηρά γύρω από τη δράση μας, η οποία είναι συχνά ανοργάνωτη, εξαρτώμενη από τη συγκινησιακή σφαίρα, στα όρια μιας πολιτικής αρωγής [assistenzialismo], συμβαίνει συχνά εν μέσω μιας δραστηριότητας αυτού του είδους να ξεκαθαρίζουν -κατά τη διάρκεια της πρακτικής εμπειρίας- οι λόγοι για τους οποίους πρόκειται για ευκαιρίες, μέσα στις οποίες μπορούμε να δράξουμε τους καρπούς περασμένων αγώνων αλλά και να φυτέψουμε νέους σπόρους, για την αυτο-οργάνωση εκείνων του μέλλοντος.

Όλα αυτά δεν συμβαίνουν, ούτε κατά διάνοια, ευθύγραμμα και προοδευτικά. Όλα αυτά συμβαίνουν μέσα σε μια κληρονομιά που συσσωρεύεται από χρόνια δράσης, αν και με ανόργανο τρόπο, στην απόπειρα να κρατηθούν μαζί, αναδεικνύοντας τις στενές σχέσεις (μέσω της αγκιτάτσιας, της οικοδόμησης αλληλέγγυων δικτύων, της επίθεσης, της προπαγάνδας και της καταγγελίας) του τοπικού συνοικιακού επιπέδου μ’ εκείνο της υπόλοιπης πόλης, κι έπειτα μ’ εκείνο στο πανεθνικό και το αντίστοιχο παγκόσμιο επίπεδο των πολέμων και της εκμετάλλευσης. Το πλάνο της εξέγερσης με εκείνο της αυτο-οργάνωσης και της δημιουργίας αντιστασιακών κοινοτήτων. Σχέσεις που -σήμερα περισσότερο από ποτέ- παράγουν αποτελέσματα και εισβάλουν στη ζωή όλων μας. Σήμερα, το ζήτημα -όπως πάντα- επικεντρώνεται γύρω από την απόπειρα δημιουργίας ενός κινητήρα που μας φέρνει πιο κοντά στους άλλους, αντί να ταξιδεύουμε παράλληλα μέσα στην αδιαφορία μιας συνθήκης που αγγίζει -αργά ή γρήγορα- όλους μας με τον ίδιο τρόπο. Αντί για παθητικά θύματα, όλες και όλοι συνειδητοί συμμέτοχοι μέσα στo σκηνικό του κοινωνικού πολέμου.

Το πεδίο ξεκαθαρίζει από κάθε αμφιβολία. Δεν υπάρχει τίποτα το διφορούμενο σε μια πρωτοβουλία αυτού του είδους. Δύσκολα μας μπερδεύει κάποιος με την Caritas ή με αυτό που ορίζουμε ως πολιτική αρωγής της αστικής αριστεράς. Αν αυτό δεν εξακολουθήσει να συμβαίνει, η ευθύνη θα είναι και δική μας.

Άλλο ζήτημα: έχουμε πλήρη συνείδηση του γεγονότος ότι την τροφή πρέπει να πάμε και να την πάρουμε. Αλλά το να δηλώνουμε κάτι τέτοιο ρητορικά μας φέρνει άραγε πιο κοντά ένα χιλιοστό στην πρακτική εφαρμογή του; Το να κουνάμε παθιασμένα τη σημαία αυτής της δήλωσης μάς βοηθάει άραγε να οργανωθούμε αριθμητικά ώστε να υπερασπιστούμε τους εαυτούς μας απέναντι σε εμβρόντητους πελάτες, ήρωες σεκιουριτάδες και μια αστυνομία πολύ γρήγορη στις επεμβάσεις της; Εμείς πιστεύουμε πως όχι.

Πέρα και έξω από ένα όμορφο φαντασιακό, η πραγματικότητα που μας περιβάλει μας φαντάζει δυστυχώς μακρινή από εκείνες μέσα στις οποίες προκύπτουν οι έφοδοι στους φούρνους. Ο καπιταλισμός δούλεψε ως και πάρα πολύ καλά σε επίπεδο τεχνολογικού ελέγχου, καταστολής, προπαγάνδας νομιμοφροσύνης και κοινωνικού κατακερματισμού.

Έτσι, μένοντας πάντα στο πλαίσιο του σχεδιασμού και όχι σ’ εκείνο της μοιρολατρίας, αυτό είναι κάτι που πρέπει να δημιουργηθεί. Όχι επειδή είναι όμορφο. Αλλά επειδή -κοινότυπα- είναι δίκαιο, αφού μια αναδιανομή του πλούτου και των αγαθών είναι ο μοναδικός τρόπος έτσι ώστε να μην είναι οι φτωχοί εκείνοι που θα πληρώσουν τις υγειονομικές, οικονομικές και κοινωνικές κρίσεις των πλουσίων.

Βέβαια, έρχεται μια στιγμή που είναι αναγκαία μια σχισμή της θέλησης, του θάρρους, ακόμα και με το κόστος του να διακινδυνεύσεις να λαθέψεις και να στραβοπατήσεις. Αν δεν θέλουμε όμως να προτείνουμε τη ρίψη ενός κέρματος ως το εργαλείο λήψης των αποφάσεων, πρέπει να αποπειραθούμε να σκεφτούμε προοπτικά, εκκινώντας από την υπάρχουσα κατάσταση.

Θεωρούμε σωστό να δηλώσουμε, αναφέροντας τα λόγια που χρησιμοποίησαν πρόσφατα σύντροφοι και συντρόφισσες από την Ελλάδα: η απρόσκοπτη έξοδος του καπιταλισμού από την υγειονομική-οικονομική κρίση του, θα αφήσει πίσω της συνθήκες κοινωνικού νεκροταφείου. Σιωπή, φόβο και ανέχεια”. Και πως το ερώτημα λοιπόν (ξανά)τίθεται εμφατικά: Ή ΕΜΕΙΣ Ή ΑΥΤΟΙ”. Αν όμως οι τωρινοί καιροί και εκείνοι που έρχονται αποδείξουν ότι ΑΥΤΟΙ είναι σε θέση να υπερασπιστούν τα συμφέροντα τους με ολοένα και περισσότερη αποτελεσματικότητα και βία, ΕΜΕΙΣ στους τόπους οπού κατοικούμε, βρισκόμαστε κερματισμένοι, άγνωστοι μεταξύ αγνώστων και απογοητευμένοι. Εμείς σήμερα έχουμε ανάγκη ανοικοδόμησης και οργάνωσης της ισχύος και της εμπιστοσύνης.

Η θέληση από την οποία εκκίνησε αυτή η συμβολή κινείται πέρα από την επιθυμία να διηγηθούμε και να μοιραστούμε μια εμπειρία, η οποία αν και μόλις που έχει μορφοποιηθεί, πιστεύουμε πως μπορεί να ανοίξει ενδιαφέρουσες προοπτικές. Πίσω όμως από κάθε εμπειρία υπάρχει μια συγκεκριμένη ανάλυση και μέθοδος. Κατά τη γνώμη μας, μέσα στη φροντίδα, την ανάπτυξη και τη διασύνδεση αυτών των δυο στοιχείων αναπτύσσεται μια επαναστατική δράση ακριβείας. Η διατύπωση ερωτημάτων μέσα από υπαρκτές εμπειρίες, νομίζουμε ότι είναι μια αποτελεσματική και συνεκτική διαδικασία για τον εμπλουτισμό της συζήτησης, την οποία -σε αυτή τη φάση- ένα επαναστατικό κίνημα πρέπει να αντιμετωπίσει με ανανεωμένη και αυξανόμενη ζωτικότητα.

NED-PSM

Ρώμη, Μάης 2020.

Με αφορμή τη συμπλήρωση της πρώτης επταετίας του prolprot.espivblogs.net

αυτοκόλλητο που είχε κυκλοφορήσει στην αθηναϊκή μητρόπολη το φθινόπωρο του 2010.

7 χρόνια prolprot.espivblogs.net

7 χρόνια προλεταριακής-διεθνιστικής αντιπληροφόρησης και ενημέρωσης, ανάλυσης και θεώρησης, κινητοποίησης και δράσης.

Έπειτα από 770+1 αναρτήσεις, τίποτα δεν έχει αλλάξει, τίποτα δεν είναι όπως παλιά”, τίποτα δεν τελείωσε, όλα συνεχίζονται…

[…] Ιστορική σύνθεση του παρελθόντος δεν σημαίνει αναγνώρισή του “με τον τρόπο που υπήρξε πραγματικά”. Σημαίνει συγκράτηση μιας μνήμης, καθώς αστράφτει τη στιγμή του κινδύνου. […] Το χάρισμα να αναζωπυρώνει τη σπίθα της ελπίδας στο παρελθόν έχει εκείνος μόνο ο ιστορικός, που έχει την πεποίθηση, ότι και οι νεκροί ακόμα δεν θα είναι ασφαλείς από τον εχθρό, στην περίπτωση που θα νικήσει. Και αυτός ο εχθρός δεν έχει πάψει να νικά.

Βάλτερ Μπένγιαμιν, Θέσεις για τη Φιλοσοφία της Ιστορίας

Μια επταετία μετά, η Αντίσταση και ο Αγώνας συνεχίζονται. Εμπρός προλετάριοι και προλετάριες, εμπρός αγωνιστές και αγωνίστριες, εμπρός σύντροφοι και συντρόφισσες. Για την κάλυψη των αναγκών και την ικανοποίηση των επιθυμιών της πολυεθνικής εργατικής Τάξης, της νέας εργαζόμενης βάρδιας, των ευρύτερων πληβειακών και λαϊκών στρωμάτων. Ενάντια στο κεφάλαιο και το κράτος του, το φασισμό και τον ιμπεριαλισμό του 21ου αιώνα.

Για τον Κομμουνισμό & την Αναρχία!

Τάξη Εναντίον Τάξης (λίγα λόγια για το blog) [Αθήνα, Μάης 2013]

Μέσα από τη φιλόξενη κινηματική υποδομή του espiv.net, η Προλεταριακή Πρωτοβουλία –η οποία δραστηριοποιείται στην αθηναϊκή μητρόπολη από τα τέλη του 2011– με την πρόσφατη δημιουργία του μπλογκ prolprot.espivblogs.net συνεχίζει τη διαδρομή της και μέσα από το διαδίκτυο.

Εξακολουθούμε να θεωρούμε τη δουλειά μυρμηγκιού, με λίγα λόγια τις συλλογικές διαδικασίες, τις συντροφικές σχέσεις, τη ζωντανή ζύμωση, την άμεση αντιπληροφόρηση, τον δρόμο του δρόμου ως αναπόσπαστο και αναντικατάστατο (αλλά όχι μοναδικό και αρκετό) μέσο της Αντίστασης και του Αγώνα για την Έφοδο στον Ουρανό, την Κοινωνική Επανάσταση και την Προλεταριακή Αντιεξουσία.

Παρ’ όλα αυτά επιλέξαμε να βουτήξουμε και στο διαδικτυακό σύμπαν για την καταγραφή, εν είδη ψηφιακής αρχειοθέτησης, του πολιτικού υλικού (εκδόσεις, μεταφράσεις, προκηρύξεις, μπροσούρες, αφίσες, αυτοκόλλητα κ.α) που κυκλοφόρησε τα τελευταία χρόνια τόσο από την Προλεταριακή Πρωτοβουλία όσο και από συναφείς ομαδοποιήσεις και μαζέματα συντρόφων και συντροφισσών. Το υλικό που παρουσιάζεται μέσα στο prolprot.espivblogs.net είναι μόνο ένα κομμάτι όλου του θεωρητικού-κινηματικού πλούτου που έχει παραχθεί μέσα από τις γραμμές της προλεταριακής-ταξικής τάσης του ευρύτερου αντιεξουσιαστικού κινήματος. Ο εμπλουτισμός του είναι μια διαρκής και εξελισσόμενη διαδικασία.

Με λίγα λόγια θα συνεχίσουμε ν’ αναζητούμε και ν’ αναρτούμε γραπτό λόγο εκείνου του είδους που θεωρούμε, με τα λόγια του Σάντε Νοταρνικόλα, ενδιαφέρον υλικό. Εξίσου ενδιαφέρον και χρήσιμο ελπίζουμε να τον θεωρήσουν και όλοι οι προλετάριοι, όλοι οι αγωνιστές, όλοι οι σύντροφοι που αντιστέκονται και αγωνίζονται ενάντια στο κεφάλαιο, το κράτος του και τους φασίστες του για τον Κομμουνισμό και την Αναρχία…

Ένας αρρωστημένος Μάης ή όντως “ήρθε και φέτος η άνοιξη” ;

Αθήνα, Πρωτομαγιά 2020

Λάβαμε και δημοσιεύυμε:

Δεν είμαστε ενώπιον του φυσικού τέλους ενός μεγάλου ανθρώπινου πολιτισμού, αλλά απεναντίας, μπροστά στη γέννηση ενός απάνθρωπου πολιτισμού, που δεν θα μπορούσε να συγκροτηθεί παρά μόνο χάρη σε μια ευρεία, τεράστια, οικουμενική αποστείρωση από τις υψηλές αξίες της ζωής.

George Bernanos, 1944.

Δυσοίωνες σκέψεις και διαπιστώσεις μέσα από την πρώτη άνοιξη της δεύτερης δεκαετίας του 21ου αιώνα, εν μέσω κυνηγιού της “ανοσίας αγέλης” και εν αναμονή του τουριστικού “αθάνατου ελληνικού καλοκαιριού”, το οποίο φέτος αναμένεται καυτό και θανατικό. Με τον κίνδυνο ενός δεύτερου κύματος επαναμόλυνσης και εξάπλωσης της πανδημίας να φαντάζει τουλάχιστον ορατός αν όχι βέβαιος

Στην παρούσα φάση “σταδιακού ανοίγματος της αγοράς και επανεκκίνησης της οικονομίας”, όπου τα χιλιάδες προαναγγελθέντα λουκέτα και η “αναστολή εργασιών” μικρομεσαίων επιχειρήσεων αναμένεται να οδηγήσουν σε περαιτέρω μονοπώλιοποίηση της, από πολυεθνικούς και ντόπιους καπιταλιστικούς ομίλους.

Με τα αφεντικά και τις εργοδοσίες κάθε κλάδου (ο καθένας για λογαριασμό του αλλά και όλοι μαζί) να πιέζουν για -όσο το δυνατόν εντονότερη και ταχύτερη- χαλάρωση των μέτρων, ώστε να ρεφάρουν τη χασούρα της καραντίνας, μέσα από την περαιτέρω αποχαλίνωση των εργασιακών σχέσεων.

Με τους εργαζόμενους και τις εργαζόμενες (που χωρίς τη συγκατάθεση τους διαφημίζονται από την καθεστωτική προπαγάνδα ως οι ήρωες και οι ηρωίδες της πανδημίας”) να προορίζονται προς σφαγή -χωρίς τα στοιχειώδη μέτρα υγειονομικής προστασίας- έτσι ώστε να πληρωθεί –μετά από μια μνημονιακή δεκαετία αίματος, δακρύων και ιδρώτα”– και αυτή η καπιταλιστική κρίση από την πολυεθνική εργατική Τάξη, τη νέα εργαζόμενη βάρδια και τα υπόλοιπα λαϊκά φτωχά στρώματα. Με τις στρατιές των νεο-ανέργων ν’ αναμένεται να πυκνώσουν για τα καλά τους ερχόμενους θερινούς μήνες, κατά τη διάρκεια των οποίων συνήθως (λόγω “εποχικότητας” και “σεζόν”) μειώνονταν

Με τους απόφοιτους και τις απόφοιτες των λυκείων να ετοιμάζονται –εν μέσω καραντίνας και “τηλε-εκπαίδευσης”- να δώσουν πανελλήνιες εξετάσεις εισαγωγής στα -κατ’ ευφημισμό- “δημόσια” πανεπιστήμια, με τα πτυχία των οποίων θα βγουν μελλοντικά στην “αγορά εργασίας” ενός κόσμου όπου όντως, “τίποτα δεν θα είναι όπως πριν”

Με τη νεοφιλελεύθερη-ακροδεξιά κυβέρνηση της ΝΔ (μέσα σε κλίμα διακομματικής αστικής εθνικής συναίνεσης και συνεννόησης”) να περνάει στην “β’ φάση” της στρατιωτικοποιημένης διαχείρισης της υγειονομικής και της επακόλουθης οικονομικής κρίσης και ν’ απολαμβάνει με ταξικό μίσος, αυταρχικότητα και αστυνομοκρατία το success story της επιτυχούς αντιμετώπισης της πανδημίας” ( η οποία αν τελικά υπήρξε -εν πολλοίς- οφειλόταν σε γεωγραφικούς “βαλκανικούς” και άλλους παράγοντες και –ίσως- δευτερευόντως στα περιοριστικά μέτρα των “καλών και κακών μπάτσων” του ΕΟΔΥ και της Πολιτικής Προστασίας).

Με το ερχόμενο φθινόπωρο να αναμένεται νεο-μνημονιακό και θερμό, το υπουργείο “Προστασίας του Πολίτη” (του παρασημοφορημένου από το FBI σερίφη παντός καιρού) ξαμολάει τους ένστολους φονιάδες και βασανιστές ενάντια στη νεολαία των πλατειών, των οποίων προετοιμάζεται -μιντιακά και υλικά- η μετατροπή τους σε “δημόσιους” χώρους αποκλειστικής χρήσης για τα “αραιωμένα” τραπεζοκαθίσματα των μαγαζιών της (συχνά πυκνά μαφιόζικης και διαπλεκόμενης) “επιχειρηματικότητας”. Η ξεδιάντροπη εφαρμογή νέων ιδιώνυμων κατά των “άνομων”, τωνανεύθυνων” και -εντέλει- όλων των επικίνδυνων τάξεων και οι υγειονομικά άχρηστες “αυστηρές συστάσεις για “αποφυγή κυκλοφορίας μετά τις 12 τα μεσάνυχτα” ομολογούν το πασιφανές: η δυστοπία του αδιανόητου είναι ήδη εδώ…

Είναι αλήθεια πως η Ιστορία των καταπιεσμένων και των εκμεταλλευόμενων -από κάθε καιρό και κάθε τόπο- μάς διδάσκει ότι όντως, ο τρόμος σπάει μονάχα στο δρόμο. Εστιάζοντας στη δοσμένη συνθήκη τους παρόντος χρόνου και τόπου (εν μέσω μιας πρωτόγνωρης συνθήκης και μια νέας σαρωτικής κρατικής-καπιταλιστικής επέλασης) η εξίσωση μεταξύ της υπεράσπισης των εργατικών-λαϊκών συμφερόντων και των ατομικών-πολιτικών ελευθεριών με την αναγκαία προάσπιση της δημόσιας υγείας (που εκκινεί από το πολιτικό πρόταγμα “μονάχα ο λαός μπορεί να σώσει το λαό”) μοιάζει -εκ των πραγμάτων- δυσεπίλυτη, περιπλοκή και πολυπαραγοντική.

Ωστόσο, έπειτα από το προχθεσινό αστυνομικό πογκρόμ ξυλοδαρμών, μαζικών προσαγωγών και πέντε συλλήψεων στην πλατεία του Αη Γιώργη στην Κυψέλη, με την κάλυψη των (μπουκωμένων εν μέσω πανδημίας με δεκάδες δις ευρώ δημοσίου χρήματος) πάντα πρόθυμων καθεστωτικών ΜΜΕ, οι εικόνες “ανοσίας αγέλης” από τη χθεσινή αντικατασταλτική πορεία στην Κυψέλη (που καλέστηκε από τοπικές συλλογικότητες και γείτονες-γειτόνισσες) εκατοντάδων συντρόφων-συντροφισσών και άλλων διαδηλωτών-διαδηλωτριών ως επί το πλείστονχωρίς τη (συνειδητή ή ασυνείδητη) τήρηση των αναγκαίων αποστάσεων και τη λήψη των απαραίτητων μέτρων αυτοπροστασίας, ομολογούν ότι τουλάχιστον για μια μεγάλη μερίδα των πολιτικών-κοινωνικών-ταξικών δυνάμεων του ευρύτερου ανταγωνιστικού κινήματος και των αυθόρμητων, νεανικών αποκεντρωμένων “πλατειών του 2020”, το δεύτερο σκέλος αυτής της πρωτοφανέρωτης εξίσωσης, μοιάζει απλά σαν να μην υφίσταται…

Στην Ελλάδα, την Ευρώπη και τον υπόλοιπο “πρώτο” κόσμο των τελευταίων δεκαετιών, το συλλογικό φαντασιακό της “ριζοσπαστικοποιημένης” ακρωτηριασμένης πολιτικής των “πολλαπλών ταυτοτήτων και των αχαλίνωτων απολαύσεων” φαίνεται να κερδίζει -σταθερά και ανεπίστρεπτα- έδαφος από το αντίστοιχο συλλογικό φαντασιακό της -υποτιμημένης και διαιρεμένης- Τάξης καθαυτής. Αυτό, τουλάχιστον στα δικά μου μάτια, ποτέ δεν φάνταζε ένα καλό νέο. Πόσο μάλλον εν μέσω ενός αρρωστημένου Μάη όπου η πολιτική οργάνωση, η διαρκής κινητοποίηση, η δυναμική διεκδίκηση, η άμεση δράση, με λίγα λόγια η αδιαμεσολάβητη και ακηδεμόνευτη ταξική πάλη για την κάλυψη των προλεταριακών-λαϊκών αναγκών και επιθυμιών, συνεχίζει να αποτελεί ζητούμενο και να φαντάζει πιο αναγκαία και επείγουσα από ποτέ…

Την ώρα που η αστική Τάξη και το Κράτος της φορτώνουν το βάρος στην α λα καρτ “ατομική ευθύνη” του πληθυσμού, η στοιχειώδης κοινωνική χειραφετητική υπευθυνότητα εξακολουθεί να μας αναγκάζει να ρισκάρουμε ν’ ασθενήσουμε για την (έστω και μερική) επίλυση των οξυμένων και ποικίλων προβλημάτων και προκλήσεων που έφερε μαζί της αυτή η “νέα κανονικότητα”.

Ας ρισκάρουμε όμως με ορθολογισμό και χωρίς ελαφρότητα, έχοντας φροντίσει προηγουμένως τουλάχιστον “για όλα τα απαραίτητα” (αποστάσεις, γάντια, μάσκες κλπ). Κι αν οι διαδηλώσεις με τη λήψη αυτών των αναγκαίων μέτρων μας φαντάζουν με “μιλιταριστικές παράτες που παραπέμπουν σε χορογραφίες ολοκληρωτικών καθεστώτων”, ας μπούμε στον κόπο να σηκώσουμε το βλέμμα μας (από τις οθόνες και τις βεβαιότητες του μικροκόσμου μας) και να το στρέψουμε στοχαστικά στους Ζαπατίστες και τις Ζαπατίστριες που από τις εξεγερμένες κοινότητες τους στο νοτιοανατολικό Μεξικό συνεχίζουν σεμνά και ταπεινά (από την πρωτοχρονιά του 1994) και εν μέσω πανδημίας να παραδίδουν σε όλη την ανθρωπότητα μαθήματα κοινοκτημοσύνης, ανθρώπινης Αξιοπρέπειας και Αγώνα…

Συνοψίζοντας και παραφράζοντας τα λόγια του ποιητή, η Ελευθερία δεν θέλει μόνο Τόλμη και Αρετή αλλά και Ευφυΐα.

Κατά τ’ αλλά ναι, όντως: ο πιο θανατηφόρος ιός ήταν, είναι και θα είναι ο καπιταλισμός.

Συντροφικά,

Αλληλεγγύη στους συλληφθέντες.

Ένας μεσήλικας μισθωτός επιδοματίας

σε αναστολή σύμβασης και με υποκείμενο νόσημα.

Αθήνα, 10 Μάη 2020

 

Ρενάτο Κούρτσιο: Ψηφιακός Καπιταλισμός. Το Αποικισμένο Μέλλον.

Παρουσίαση και Εισήγηση της Εκδήλωσης – Συζήτησης που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 24 Οκτωβρίου 2019 στο Αυτοδιαχειριζόμενο Κοινωνικό Κέντρο Vittoria στο Μιλάνο, με αφορμή την κυκλοφορία της τελευταίας κοινωνιο-αναλυτικής έρευνας του Ρενάτο Κούρτσιο με τίτλο: Το αποικισμένο μέλλον. Από τη εικονικοποίηση του μέλλοντος στο εξημερωμένο παρόν (εκδόσεις Sensibili alle Foglie. Μιλάνο, 2019).

Πολύτιμη τροφή για σκέψη από την πρωτεύουσα της Λομβαρδίας, βγαλμένη από την πραγματικότητα που δυστυχώς συνεχίζει να υπάρχει… Μερικές εβδομάδες πριν από το ξέσπασμα της εξελισσόμενης πανδημίας του ιού Covid 19 και την στρατιωτικοποιημένη διαχείριση της υγειονομικής και της επακόλουθης οικονομικής κρίσης που οξύνεται (εκτός των άλλων και) με “πολεμικούς” όρους. Λίγο πριν από το κατώφλι του σταδιακού περάσματος στη δυστοπική οικουμενική συνθήκη της “νέας κανονικότητας”…

Εδώ, στην Αθήνα, στο Μιλάνο, στην Ευρώπη και σ’ όλη την διεθνοποιημένη υδρόγειο του καπιταλιστικού κάτεργου και του ιμπεριαλιστικού σφαγείου. Εδώ και παντού, όπου το πνεύμα και τα σημεία των καιρών (της επίτασης της “απομακρυσμένης εργασίας”, της “τηλε-εκπαίδευσης” και της “τηλε-ιατρικής”, της “διαδικτυακής ενημέρωσης και ψυχαγωγίας”…), συνηγορούν με αυτό που μας επαναλαμβάνουν ακατάπαυστα και οι καθεστωτικοί αυλικοί: όντως, “τίποτα δεν θα είναι όπως πριν”. Εδώ και παντού, όπου πράγματι, “ο κόσμος που γνωρίζαμε αλλάζει, ο κόσμος που αντέχαμε τελειώνει”. Εδώ και παντού, όπου συνεχίζονται να τίθενται νέα και παλιά, μακάβρια και δυσοίωνα ερωτήματα. Εδώ και παντού, όπου τα πάντα γύρω μας συνεχίζουν να επείγονται -ολοένα και πιο πολύ- για θεωρητικές και πρακτικές απελευθερωτικές απαντήσεις. Εδώ και παντού, όπου παρ’ όλα αυτά, “κι όμως κινείται”…

Μετάφραση στα ελληνικά: Προλεταριακή Πρωτοβουλία. Αθήνα, Μάης 2020.

Παρουσίαση από το Αυτοδιαχειριζόμενο Κοινωνικό Κέντρο Vittoria

Ο κοινωνικός έλεγχος ακολουθεί -κατά βάση- μια ανάπτυξη μέσα στην εξέλιξη της πρωταρχικής και δομικής σύγκρουσης των ασυμφιλίωτων συμφερόντων ανάμεσα στις τάξεις. Όμως, μέσα στην χειροπιαστή πραγμάτωση του, διαφοροποιείται -με ποικίλους τρόπους- σχετικά με τα διάφορα κοινωνικά περιβάλλοντα: οικονομικό, πολιτικό και πολιτισμικό.

Κοινωνικός έλεγχος σημαίνει στρατιωτική, αστυνομική, δικαστική καταστολή. Είναι ο εγκιβωτισμός μέσα στις ιδιότητες του εργοστασίου, είναι το ξεδίπλωμα κάθε μορφής σχέσης που εξουδετερώνει κάθε δυνατότητα σύγκρουσης, είναι η αντικειμενική συνθήκη του εκβιασμού μέσα στα χίλια ρυάκια της καπιταλιστικής παραγωγής.

Είναι σε προληπτική μορφή, η κατασκευή ενός φαντασιακού κοινωνικού ακτιβισμού μέσα στον οποίο να αντανακλάται και να γίνονται δικές μας οι αναξιότητες πάνω στις οποίες βασίζεται μια κοινωνία διαιρεμένη σε τάξεις.

Αν αναλογιστούμε την ίδια τη νίκη του Μπερλουσκόνι το 1994, αντιλαμβανόμαστε άμεσα το βάρος όχι τόσο της κατοχής των τηλεοράσεων όσο εκείνης της καταιγιστικής ιδεολογικής καμπάνιας με την προβολή συμπεριφορικών και υπαρξιακών μοντέλων, τέτοιων που να ενισχύουν και να συγκροτούν το ψεύτο-πολιτισμικό εποικοδόμημα ενός οικονομικού και κοινωνικού μοντέλου υπέρ-φιλελεύθερου, ατομικιστικού και σεξιστικού.

Η πραγματικότητα όμως έχει πλέον μεταβληθεί. Θα ήταν μυωπική μια ανάγνωση του παρόντος με τα μάτια του νεολαίου μετανάστη εργάτη (…από τη νότια Ιταλία) στη Fiat που συγκρούεται θαρραλέα ενάντια στην αστυνομία στη λεωφόρο Traiano του Τορίνο, τον Ιούλη του 1969, η οποία είχε σταλθεί από τον αφέντη Ανιέλι για να καταστείλει και -ακριβώς- να ελέγξει την εργατική βάση που είχε εξεγερθεί.

Ο κοινωνικός έλεγχος του νέου αιώνα ποτέ δεν ήταν και -ακόμα περισσότερο σήμερα- δεν είναι η απλή επικάλυψη κατασταλτικών επιπέδων απέναντι στα οποία ν’ αντισταθούμε αλλά -μένοντας ενήμερη- εκτός από τη χρήση του προαναγγελθέντος συνηθισμένου οπλοστασίου, καθίσταται σε όλο και πιο πειστική, εξαπλωμένη και καθημερινά διεισδύει ολικά στις ζωές μας, χρησιμοποιώντας κάθε δυνατότητα που προσφέρεται στην εξουσία από τις νέες τεχνολογίες.

Εκμεταλλεύεται το διαδίκτυο οριοθετώντας ένα συλλογικό φαντασιακό ψευτοελευθερίας και αξιοποίησης ενός πλαστού ατομικού πρωταγωνιστισμού, μιας νέας μορφής ψεύτικης “συμμετοχής” ώστε να κατευθύνει τις συνειδήσεις και να κατασκευάσει την εικόνα μιας κοινωνίας συναίνεσης και “εθελοντικής” συμμετοχής σε ένα σχέδιο ελέγχου σε παρόντα χρόνο, το οποίο -από τη μια πλευρά- αναθέτει στον ελεγκτή κάθε εξουσία ενώ ταυτόχρονα εξορίζει τον ελεγχόμενο στην “ελευθερία” της πληκτρολόγησης ενός “like” ή την επιλογή κάποιου influencer” ως δικού του σημείου αναφοράς…

Σε όλα τα προηγούμενα κείμενα που παρουσιάσαμε –στην Εικονική Αυτοκρατορία, την Ψηφιακή Ηγεμονία, την Τεχνητή Κοινωνία και τον Κυρίαρχο Αλγόριθμο- ο Ρενάτο, συνοπτικά, μελετάει και εμβαθύνει την ελκτική ικανότητα, τη σχέση και το επίπεδο διάδρασης ανάμεσα στον άνθρωπο και τα πληροφορικά εργαλεία.

Ηλεκτρονικοί υπολογιστές, έξυπνα κινητά, ταμπλέτες κλπ… H καθημερινή -μέχρι ψυχαναγκασμού- χρήση με την οποία -όμως- ο άνθρωπος χρησιμοποιείται για τη συλλογή δεδομένων του και την κλοπή των γενικών χαρακτηριστικών και τάσεων, έτσι ώστε εν συνεχεία να πλαστούν και να κατευθυνθούν μέσα σε ένα είδος σταδιακής κλιμάκωσης της Μαρξιστικής έννοιας των “προκληθέντων αναγκών” και όχι μόνο.

Αναλύει λεπτομερώς τον τρόπο έναρξης της διαδικασίας ψηφιοποίησης της καπιταλιστικής προσταγής επάνω σ’ ολόκληρη την κοινωνία και τις ζωές μας, φτάνοντας να προσδιορίσει ξεκάθαρα το ρόλο του κοινωνικού ελέγχου που προέρχεται από τη συμβίωση του ανθρώπου με τον μηχανισμό πληροφορικού ελέγχου που βρίσκεται στα χέρια της καπιταλιστικής προσταγής, ελέγχοντας τους χρόνους εργασίας και τους ρυθμούς ζωής του εργαζομένου.

Με αυτό το νέο κείμενο του, ο Ρενάτο Κούρτσιο πάει πio πέρα και εισέρχεται στον πυρήνα αυτού που μας προτείνεται και μας προσφέρεται σαν ένας νεωτερισμός, σαν μια γλυκαντική “αντικειμενική” νεωτερικότητα, έτσι ώστε να κρυφτεί η σκλήρυνση και ο αποικισμός των ζωών μας που σκοπεύει στην παραγωγή κέρδους.

Όμως ο Ρενάτο πάει ακόμα πιο πέρα και ξεκινάει να αποσαφηνίζει -όσο αυτό είναι δυνατό- ένα σενάριο που βλέπει τη διασύνδεση της αποστείρωσης της κριτικής σκέψης με μια επεκτεινόμενη και επιβαλλόμενη ανθρωπολογική μεταβολή, η οποία ξεφεύγει από το Δαρβινικό μονοπάτι της εξελεγκτικής ανάπτυξης.

Ένα μέλλον που έχει ήδη ξεκινήσει χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε πλήρως και του οποίου δεν καταφέρνουμε ακόμα ν’ αντιληφθούμε τα πιθανά όρια και τις μετεξελίξεις του, έτσι ώστε να μπορούμε να το θέσουμε υπό αμφισβήτηση και να το αντιμετωπίσουμε με τα πόδια γειωμένα μέσα στην πάλη των τάξεων.

Η μεγάλη αναλυτική ικανότητα του Ρενάτο Κούρτσιο θα μας συνοδεύσει σε αυτή τη σκέψη, σε μια απόπειρα να δοθούν απαντήσεις σε αυτά τα ερωτηματικά.

… “Μέσα στο ακρο-καπιταλιστικό πλαίσιο που ζούμε, η ψηφιακή ολιγαρχία, λαμβάνοντας εκ των πραγμάτων τις κατευθυντήριες αποφάσεις της διανθρωπιστικής ιδεολογίας, έβαλε ως σκοπό τον αποικισμό του πλανήτη, ξεπερνώντας οριστικά τα όρια του ανθρώπινου. Ενώπιον αυτής της προοπτικής, φαντάζουν τουλάχιστον αφελείς οι κατευθύνσεις εκείνων που προτείνουν τον εξανθρωπισμό των ψηφιακών τεχνολογιών, της τεχνητής νοημοσύνης, των οχυρώσεων της “ασφάλειας”, της γενετικής και της κοινωνικής μηχανικής, έτσι ώστε να συγκρατηθούν “μέσα στα όρια της δημοκρατίας”. Αντίθετα, μοιάζει επείγουσα και αναγκαία η αρχή μιας συζήτησης για απο-αποικιοποίηση του διαδικτύου και του φαντασιακού”…

Πέμπτη 24 Οκτωβρίου 2019 στις 21.00

στο Αυτοδιαχειριζόμενο Κοινωνικό Κέντρο (CSA) Vittoria

οδός Friuli και Muratori γωνία, Μιλάνο.

Πηγή: www.csavittoria.org

Εισήγηση του Ρενάτο Κούρτσιο

Θα ήθελα να ξεκινήσω με δυο αποσπάσματα από δυο συνεντεύξεις που δημοσιεύθηκαν πρόσφατα στον ιταλικό και το διεθνή Τύπο. Πρόκειται για λίγες γραμμές, αλλά νομίζω ότι μπορούν να μας εισάγουν καλά στο θέμα που θα προσπαθήσουμε -κατά κάποιο τρόπο- να διηγηθούμε.

Η πρώτη είναι του Leonard Kleinrock, ενός ανθρώπου σημαντικού στην ιστορία του Ίντερνετ, ή μάλλον θα μπορούσε να ειπωθεί του πρώτου ανθρώπου του: είναι εκείνος ο ερευνητής που το 1969 κατάφερε να φέρει για πρώτη φορά σε επαφή δυο ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Έπειτα, για πολλά χρόνια δούλεψε στα πρώτα σχέδια γέννησης του δικτύου και είναι γνωστός στους φοιτητές όλων των πανεπιστημίων αφού πρόκειται για τον ιδρυτή της πληροφορικής ως ακαδημαϊκού μαθήματος. Μέσα στον Οκτώβριο δήλωσε: “Το δικό μας Ίντερνετ ήταν ηθικό, έμπιστο, δωρεάν, κοινόχρηστο. Σήμερα από έγκυρος ψηφιακός πόρος έχει μετατραπεί σε πολλαπλασιαστή αμφιβολιών, από μέσο διαμοιρασμού σε εργαλείο με μια σκοτεινή πλευρά. Το Ίντερνετ δίνει τη δυνατότητα να προσεγγιστούν εκατομμύρια χρηστών με μηδέν κόστος και ανώνυμα. Γι’ αυτό το λόγο είναι ιδανικό για μοχθηρά πράγματα: αποστολή spam, τέλος της ιδιωτικότητας (privacy), ιοί, κλοπή δεδομένων, πορνογραφία, παιδεραστία, fake news. Το πρόβλημα γεννήθηκε όταν υπήρξε η θέληση για τη νομισματοποίηση του: ένα δημόσιο αγαθό μετατράπηκε σε κάτι με ιδιωτικούς σκοπούς που δεν έχει την ίδια με την παρελθούσα ταυτότητα του. Επομένως, ο Kleinrock δηλώνει ότι υπάρχουν δυο φάσεις: μια πρώτη που γεννήθηκε το Ίντερνετ ως επιστημονικό και ερευνητικό σχέδιο -το οποίο όμως είχε ένα δημόσιο σκοπό- και μια δεύτερη που κάποιος άρχισε να το νομισματοποιεί και έτσι μετατράπηκε σε κάτι το “μοχθηρό”.

Ο Edward Snowden, τον οποίο όλοι γνωρίζουμε, σε μια άλλη συνέντευξη συνόψισε -με τον ακόλουθο τρόπο- τη δική του οπτική γωνία:

Στις απαρχές του, το Ίντερνετ ήταν ο χώρος όπου όλοι ήταν ίσοι, ένας χώρος αφιερωμένος στη ζωή, την ελευθερία και την αναζήτηση της ελευθερίας. Σύντομα όμως, το Ίντερνετ αποικίστηκε από τις κυβερνήσεις και τις μεγάλες εταιρίες για την απόσπαση κέρδους και εξουσίας. Σήμερα, το Ίντερνετ είναι αμερικάνικο, τόσο ως υποδομή όσο και ως λογισμικό. Οι βασικές εταιρίες (Google, Facebook, Amazon) είναι αμερικάνικες και επομένως υποκείμενες στην αμερικάνικη νομοθεσία. Το πρόβλημα έγκειται στο γεγονός ότι είναι υποκείμενες σε μυστικές πολιτικές, αμερικάνικες μυστικές πολιτικές, οι οποίες επιτρέπουν στην κυβέρνηση των ΗΠΑ να επιτηρεί εικονικά κάθε άντρα, γυναίκα και παιδί που χρησιμοποίησε έναν υπολογιστή ή έκανε ένα τηλεφώνημα, να διατηρεί σε διαρκή μνήμη, δηλαδή να αποθηκεύει όλα τα πιθανά δεδομένα, για όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο, μέχρι και για πάντα. Μετά την 11η Σεπτέμβρη 2001 περάσαμε από την παραδοσιακή στοχευμένη υποκλοπή σε μια κυριολεκτική μαζική επιτήρηση. Σήμερα πλέον η μαζική επίτηρηση είναι μια διαδικασία ατέλειωτης καταγραφής. Θα ήταν μια τραγωδία αν συνηθίζαμε στην ιδέα μια διαρκούς και γενικευμένης επιτήρησης: αυτιά που τα ακούνε όλα, μάτια που τα βλέπουνε όλα, μνήμη σε διαρκή επιφυλακή”.

Επομένως, ο Kleinrock και ο Snowden συμφωνούν ως προς το βασικό παράδειγμα παρουσίασης της ιστορίας του Ίντερνετ: υπήρξε μια πρώτη φάση όπου όλα ήταν ωραία, καθαρά, διάφανα, διαυγή, δημόσια και μια δεύτερη φάση στην οποία η νομισματοποίηση ή και οι στρατηγικές ανάγκες, διαμόρφωσαν τη συνθήκη για αυτό το πέρασμα στη νομισματοποίηση και τη μαζική επιτήρηση.

Όποιος και όποια παρακολουθεί τη δουλειά που κάνω τα τελευταία χρόνια γύρω από αυτά τα θέματα, ξέρει ότι οι κριτικές του Snowden και του Kleinrock αποτελούν ουσιαστικά την ερευνητική διαδρομή που έχουμε διανύσει από το 2015. Με χαροποιεί το γεγονός ότι ο ιδρυτής του Ίντερνετ, σήμερα συμφωνεί με την ριζοσπαστικότερη κριτική που έχει αναπτυχθεί. Παρ’ όλα αυτά, το διαδίκτυο σήμερα δεν βρίσκεται πλέον στη δεύτερη φάση, δεν είναι εκείνη η κόλαση που περιγράφεται μετά από μια αρχική περίοδο της Εδέμ. Σήμερα το Ίντερνετ έχει κάνει ένα ποιοτικό βήμα εξαιρετικά αξιοσημείωτο και εξαιρετικά καλυμμένο: αξιοσημείωτο γιατί μετατρέπει την ικανότητα του για αποικιοποίηση τόσο του διαδικτύου όσο και του φαντασιακού των πολιτών, καλυμμένο γιατί μια μεγάλη καμπάνια για την οικοδόμηση της πολιτισμικής ηγεμονίας αναπτύχθηκε από τους μεγάλους δημοσιογραφικούς ομίλους καθώς και στο πεδίο των εκδόσεων, με σκοπό να παρουσιάσουν το πρόσωπο του Ίντερνετ ως το πρόσωπο του μέλλοντος, της προόδου, της επιστήμης. Άρχισε λοιπόν να τίθεται επί τάπητος ένα σημαντικό παράδειγμα: εκείνο της κυριαρχίας της επιστημονικής σκέψης έναντι των ηθικών δισταγμών, οι οποίοι ωθούν πολλά άτομα να είναι αναποφάσιστα ως προς την εκτίμηση και την κρίση τους. Η δουλειά που σας φέρνω είναι μια αντανάκλαση των σημείων κλειδιών αυτού του ποιοτικού άλματος, μια αντανάκλαση που ακολουθήσαμε πέρυσι κατά τη διάρκεια δυο [κοινωνιο-αναλυτικών] εργοταξίων στη Ρώμη και το Μιλάνο.

Από τεχνική και επιστημονική πλευρά, αυτό το ποιοτικό πέρασμα έγκειται σε μια τεχνολογική καινοτομία μεγάλου εύρους: συνδέεται με την εφεύρεση των προγνωστικών αλγορίθμων, ικανών να δουλέψουν πάνω σε μεγάλους όγκους δεδομένων ώστε να προκύψουν κατασκευές εικονικής πραγματικότητας, οι οποίεςκ πρώτης όψεως– αφορούν το μέλλον, αλλά που ουσιαστικά αποτελούν συνθήκη του παρόντος. Για να το εξηγήσω καλύτερα.

Όταν σκεφτόμαστε το μέλλον το σκεφτόμαστε με το δικό μας πολιτισμικό εφόδιο που είναι εκείνο του εικοστού, του δέκατου ένατου και όλων των προηγούμενων αιώνων. Το σκεφτόμαστε ως κάτι γραμμικό πιο πίσω από σήμερα, το μέλλον είναι από αύριο και μετά. Όταν όμως οι προγνωστικοί αλγόριθμοι σκέφτονται το μέλλον, δεν το σκέφτονται μ’ αυτό τον τρόπο: δεν είναι αύριο, είναι σήμερα, ή μάλλον είναι χθες. Το μέλλον που προσπαθούν να κατασκευάσουνε εδράζει σε όλα αυτά που εμείς εναποθέσαμε στις τράπεζες δεδομένων των servers που τους κατασκευάσανε. Αυτή η μάζα πληροφοριών περιέχει μοτίβα προσανατολισμού, επιθυμίας, προσδοκίας, μοτίβα συμπεριφοράς που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για λογαριασμό των ίδιων των ατόμων που τα παρήγαγαν: μοτίβα που μπορούν να γίνουν νοητά ως μηχανικές κατασκευές εικονικής πραγματικότητας προς εφαρμογή, αφού ήδη έχουν εφαρμοστεί μέσα στις προσδοκίες των ατόμων.

Θα προσπαθήσω να βγω λίγο από τη γενική συζήτηση έτσι ώστε να σας κάνω να δείτε τον τρόπο με τον οποίο αυτό το νέο παράδειγμα, το οποίο επιτρέπει την πραγματοποίηση του μέλλοντος στις παραγωγικές δραστηριότητες του παρόντος, επιτρέπει δηλαδή να δοθεί σε όποιον ζητάει αυτό που ζητάει, να του δοθεί ακριβώς αυτό που εκείνος επιθυμεί, αυτό που το ίδιο το νέο παράδειγμα κατασκεύασε μέσα από το σύστημα του έξυπνου μάρκετινγκ, που δημιουργήθηκε στη βάση των υπαρχόντων ικανοτήτων και δυνατοτήτων και εργάζεται για την επιβολή μια πολιτισμικής κατεύθυνσης και στη δική μας κοινωνική ζωή. Θα επιλέξω δυο πεδία που μοιάζουν πάρα πολύ απομακρυσμένα από την καθημερινότητα μας αλλά που απεναντίας δεν είναι διόλου μακριά: τη γενετική μηχανική και την τεχνητή νοημοσύνη.

Ανάμεσα στα 1990-91 πυροδοτήθηκε μια σημαντική διεθνής συζήτηση γύρω από τη φιγούρα του Craig Venter, ενός επιστήμονα που αφού δούλεψε για το υπουργείο Υγείας των ΗΠΑ, το 1991 πέρασε στον ιδιωτικό τομέα, ιδρύοντας διάφορα ινστιτούτα και εταιρίες με σκοπό την υλοποίηση σχεδίων παρεμβολής στο DNΑ, παίρνοντας μαζί του τα 30.000 γονίδια που αυτός είχε ανακαλύψει κατά τη διάρκεια των χρόνων συνεργασίας του με τους δημόσιους φορείς.

Το 2000 μια από αυτές τις επιχειρήσεις, η Celera Genomics, ανακοίνωσε την πρώτη διατύπωση της ακολουθίας του ανθρώπινου γονιδιώματος: από εκεί κι έπειτα εκφράστηκαν -από πολλές πλευρές- ανησυχίες σχετικά με τις προθέσεις για κατοχύρωση ολόκληρου το ανθρώπινου γονιδιώματος. Το ζήτημα έγκειται στο γεγονός ότι από τη δεκαετία του 1990, η γενετική μηχανική εργάζεται για τη συλλογή των δεδομένων του DNA του παγκόσμιου πληθυσμού, με μια επένδυση αξίας εκατομμυρίων δολαρίων. Πρόκειται για μια διαδικασία που κατασκευάστηκε μέσω του Ίντερνετ αφού από ένα σημείο κι έπειτα ο Venter είχε ανάγκη από μια μεγάλη ισχύ υπολογισμών και υποδομών, έτσι ώστε να προχωρήσει σε μεγάλους αριθμούς συλλογής DNA. Έτσι, το 2005 υπέγραψε μια συμφωνία με την Google, η οποία είναι σήμερα ο μεγαλύτερος συλλέκτης DNA σε παγκόσμιο επίπεδο. Υπάρχουν ιστοσελίδες, όπως π.χ το 23andMe, όπου με 99 δολάρια σάς δίνουν το -σχεδόν πλήρες- πλαίσιο του DNA σας. Δεν μπορούν να σας το δώσουν πλήρες αφού οι υγειονομικοί θεσμοί -από το 2013- τους το απαγορεύουν, έτσι ώστε να μη δημιουργείται ανησυχία από τις διαγνώσεις.

Σήμερα, το DNA αποτελεί τη γη της επαγγελίας για τους συνωμοσιολόγους. Στο Ίντερνετ υπάρχουν άπειρα γραφεία που αναλαμβάνουν να σας στείλουν στο σπίτι ένα τεστ με το οποίο δίνετε το DNA σας, παίρνοντας για αντάλλαγμα μια εξατομικευμένη δίαιτα. Το ίδιο ισχύει και για την καταπολέμηση της φαλάκρας. Υπάρχουν μέχρι και εστιατόρια στην Ιαπωνία που φτιάχνουν μερίδες sushi, βασισμένες στις διατροφικές ανάγκες του πελάτη που προκύπτουν από την ανάλυση του DNA το οποίο και δίνει, μέσω ενός τεστ, τη στιγμή της παραγγελίας. Υπάρχουν τηλεοπτικά προγράμματα, όπως τοΒρίσκοντας τις Ρίζες Σου” [“Finding Your Roots”], όπου αναλύοντας το DNA διηγούνται τις ιστορίες της γενετικής γενεαλογίας των ατόμων.

Στο εργοτάξιο που στήσαμε στη Ρώμη, μια κοπέλα που σπουδάζει στο Πανεπιστήμιο της Tor Vergata εξήγησε ακριβώς αυτόν τον τύπο δουλειάς που έκανε. Είναι ξεκάθαρο ότι σε μια πολύπλοκη κοινωνία όπως η σημερινή, με ανθρώπους που φτάνουν από όλες τις ηπείρους, για πολλούς θα ήταν ενδιαφέρον να μάθουν ποιος ήταν ο παππούς τους ή αν κατάγονται από την Κένυα αντί από την Ιρλανδία ή την Ιταλία. Όμως όλο αυτό είναι λειτουργικό για μια γιγαντιαία συλλογή DNA. Ποιος είναι λοιπόν ο σκοπός αυτής της συλλογής;

Όπως έχει εξηγήσει ο Venter σε διάφορα κείμενα του, πειράματα έχουν ήδη γίνει. Για παράδειγμα, στα ζώα, έχοντας πολλά δεδομένα στη διάθεσή τους, είναι εφικτή η παρέμβαση: ένα σχέδιο σκόπευε στη δημιουργία γενετικά τροποποιημένων χοιρινών που να διαθέτουν πνεύμονες, καρδιά και συκώτι που να μπορεί να μεταμοσχευθεί σε ανθρώπινα όντα. Επομένως, όλη η δουλειά που γίνεται γύρω από το DNA δεν είναι μια επιχείρηση που έχει να κάνει μονάχα με την γενική ιδέα της χαρτογράφησης και γνώσης ή με την απαραίτητη μελέτη για τη πρόληψη γενετικών ασθενειών, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ, οι οποίες θα μπορούσαν να θεραπευτούν μέσω μιας παρέμβασης στο DNA. Έχει να κάνει με άλλα πράγματα.

Για παράδειγμα, στη Κίνα ο He Jiankui, ένας επιστήμονας από το σημαντικότερο κινέζικο πανεπιστήμιο με έντονη διεθνή επιρροή, δηλαδή από το πανεπιστήμιο Shenzhen, είχε δηλώσει το 2018 -αρχικά σε ένα ακαδημαϊκό συνέδριο κι έπειτα στο Ίντερνετ- πως είχε πραγματοποιήσει την πρώτη επέμβαση -μέσω γενετικής μετάλλαξης- σε ανθρώπινα έμβρυα [1].

Το επιστημονικό πείραμα επιτεύχθηκε, υπήρξε όμως -σε ηθικό επίπεδο- έντονη αμφισβήτηση. Παρ’ όλα αυτά, το πρόβλημα που σας θέτω είναι πολύ απλό: ξέρουμε από τους καιρούς που ήδη έχουν υπάρξει πως όταν μια επιστημονική επιχείρηση είναι εφικτή, τότε αυτή θα εφαρμοστεί. Μπορεί κάποιοι να είναι σύμφωνοι και άλλοι όχι. Δεν θα είναι όμως τα ηθικά εμπόδια εκείνα που θα παρεμποδίσουν κάτι. Δεν υπήρξαν ηθικά εμπόδια για να παρεμποδίσουν τα χαλυβουργεία Krupp από το να πάνε και να επεκτείνουν τις δραστηριότητες τους μέσα στα στρατόπεδα συγκέντρωσης ή που να απέτρεψαν για μερικά -άλλοι λένε για περισσότερα- χρόνια επιστήμονες, τεχνικούς, εργάτες και εργαζόμενους από το να κατασκευάσουνε -υπό άκρα μυστικότητα- την ατομική βόμβα. Έπειτα, η ατομική βόμβα εκρήγνυται και τότε διαπιστώνεται ότι οι συνέπειες είναι καταστρεπτικές. Ανακαλύπτονται τα στρατόπεδα συγκέντρωσης και τότε διαπιστώνεται ότι οι συνέπειες είναι καταστρεπτικές. Οι συνέπειες είναι καταστρεπτικές αλλά η Bayer πουλάει ακόμα ασπιρίνη, δεν άλλαξε καν όνομα. Κι όμως είναι η εταιρεία που έφτιαξε το Zyklon B, το τοξικό αέριο που δολοφόνησε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους. Σήμερα βρισκόμαστε ακριβώς στην ίδια συνθήκη: τότε φτιάχτηκε το Zyklon B, φτιάχτηκε η ατομική βόμβα. Σήμερα γίνεται όλη αυτή η δουλειά πάνω στο DNA. Μια διαδικασία που κινείται προς την κατεύθυνση του μετανθρώπινου, στην διανθρωπιστική προοπτική με τις διάφορες μορφές “ενδυνάμωσης” των ανθρώπινων όντων. Πειραματισμοί που βρίσκουν πρόσφορο έδαφος μέσα στη “γκρίζα” ζώνη των στρατιωτικών και των αθλητικών θεσμών.

Αυτή η διαδικασία γενετικής μηχανικής είναι εξαιρετικά αξιοσημείωτη αφού περνάει μέσα από την υποδομή του Ίντερνετ, κατασκευάζεται από δημόσιες και ιδιωτικές εταιρίες αλλά ταυτόχρονα πραγματοποιείται από εμάς, αφού είμαστε εμείς οι ίδιοι που τη φτιάχνουμε. Με αυτό θέλω να θέσω μια πρώτη ισχυρή ιδέα γύρω από αυτό το σκεπτικό: είναι καλό που αναλύουμε τα πλαίσια μέσα στα οποία ζούμε και τον τρόπο με τον οποίο αυτά δουλεύουν, κυρίως όμως είναι ακόμα καλύτερο να μην απεκδυόμαστε τη δική μας ευθύνη για τη λειτουργία τους. Γιατί η λειτουργία αυτών των πλαισίων, με αυτόν τον τρόπο, γίνεται εφικτή επειδή εμείς οι ίδιοι κάνουμε κινήσεις που επιτρέπουν σε αυτά τα πλαίσια να λειτουργούν κατά αυτόν τον τρόπο.

Σε αυτό το σημείο θα ξεκαθαρίσω αυτή τη σκέψη μετακινούμενος στο πεδίο της τεχνητής νοημοσύνης, η οποία δεν ζει στα εργαστήρια αλλά στα έξυπνα κινητά τηλέφωνα. Κάθε έξυπνο κινητό είναι γεμάτο από εξαρτήματα τεχνητής νοημοσύνης. Θα αναφέρω μερικά: όταν πληκτρολογείτε ένα πλήκτρο, τη γραφή την διαχειρίζονται προγράμματα τεχνητής νοημοσύνης που μπορούν να διορθώσουν αλλά και να εκτελέσουν και άλλες λειτουργίες, όπως το να γράψουν ένα άρθρο που έχει κυκλοφορήσει σε μια αθλητική εφημερίδα με μια υπογραφή ή ακόμα κι ένα ολόκληρο βιβλίο: υπάρχουν εκδότες που εκδίδουν -χωρίς να το λένε- βιβλία γραμμένα από αλγορίθμους, σχετικά με είδη γραφής που μπορούν να είναι εξαιρετικά τυποποιημένα. Όταν χρησιμοποιείτε τον εντοπισμό, οι χάρτες που χρησιμοποιείτε δεν είναι παρά ένα λογισμικό με τεράστια συμπύκνωση τεχνητής νοημοσύνης. Ο εντοπισμός δεν υπάρχει μέσα στο έξυπνο κινητό σας αλλά σε ένα δορυφορικό σύστημα τριγωνισμών και υπολογισμών, οι οποίοι γίνονται σχετικά με εσάς και τη συσκευή σας, σ’ ένα μακρινό και αδιαπέραστο έδαφος. Ο κωδικός ασφαλείας με τον οποίο ξεκλειδώνετε τη συσκευή σας, το ψηφιακό ή το ηχητικό αποτύπωμά σας, είναι κι αυτά εξαρτήματα τεχνητής νοημοσύνης.

Για να είμαστε ακριβέστεροι, πρόκειται για εξαρτήματα τεχνητής νοημοσύνης που έχουν ανάγκη να χρησιμοποιηθούν από κάποιον έτσι ώστε να τελειοποιηθούν. Είναι σαν τους μαθητές που έχουν ανάγκη από κάποιον για να τους διδάξει. Και ποιος τους διδάσκει; Όποιος τους χρησιμοποιεί. Αν εγώ πω Siri παρήγγειλε μου ένα καφέ από το μπαρ”, τότε εγώ γίνομαι προπονητής ενός εξαρτήματος τεχνητής νοημοσύνης. Τον περασμένο Ιούλιο, η εφημερίδα Guardian κατήγγειλε την ύπαρξη εταιρειών στις οποίες ανατίθενται οι εργασίες επεξεργασίας αυτών των αλγορίθμων αφού η Alexa, η Siri, η Cortana κλπ είναι σχετικά νεαρές και κάνουν ακόμα πολλά λάθη. Για παράδειγμα, μπορεί να μην καταλάβει ότι μια αρθρωμένη λέξη δεν είναι ίδια με το συνθηματικό Γεια σου Siri”. Έτσι, μπορεί ν’ ανάψει και πιθανότατα μπορεί να ηχογραφεί για ολόκληρες ώρες, ενώ ο κοινός χρήστης της ούτε καν το αντιλαμβάνεται. Επομένως πρέπει να βελτιωθεί η εκπαίδευση τους. Αυτή τη δουλειά την αναλαμβάνουν άλλες εταιρίες. Η Apple, η Amazon κλπ παραδίδουνε σε άλλες επιχειρήσεις αυτές τις ηχογραφήσεις έτσι ώστε να τις επεξεργαστούν και να αντιληφθούν τις διαδικασίες που απαιτούνται για τη βελτίωσή τους. Υπό αυτήν την έννοια, αυτοί που βελτιώνουν τα εξαρτήματα είμαστε εμείς οι ίδιοι: όσο μεγαλύτερη συλλογή φωνητικών μηνυμάτων υπάρχει τόσο διογκώνεται το υλικό για τη βελτίωσή τους, Επομένως μετατρεπόμαστε σε εργαζόμενους εν αγνοία μας. Άμισθοι εργαζόμενοι, αλλά αυτό είναι το λιγότερο. Δουλεύουμε για να παραχθεί η βελτίωση ενός εξαρτήματος που χρησιμοποιούμε, από το οποίο και θα εξαρτιόμαστε όλο και περισσότερο. Αυτός είναι ένας κύκλος εξαιρετικά αξιοσημείωτος.

Οι συμβουλές για το ηλεκτρονικό εμπόριο της Netflix, της Amazon κλπ αποτελούν εξαρτήματα τεχνητής νοημοσύνης. Όποιος έχει χρησιμοποιήσει το Netflix, ξέρει ότι πριν ακόμα σου δώσει τη δυνατότητα εγγραφής σε ρωτάει: “Πες μου μια κινηματογραφική ταινία ή μια τηλεοπτική σειρά που σου αρέσει”. Αυτό το κάνει γιατί είναι η ερώτηση από την οποία κι έπειτα αρχίζει να δουλεύει ο αλγόριθμος τεχνητής νοημοσύνης.

Αρχίζω να μαθαίνω ότι σου άρεσε μια ερωτική, δραματική ή μια ταινία επιστημονικής φαντασίας. Έπειτα, σου λέω “εγγράψου” για να μου κάνεις μια παραγγελία. Έτσι, έχω ήδη δυο στοιχεία για εσένα, μετά τρία και μετά πέντε. Έπειτα, θα σου προτείνω εγώ -με βάση αυτά τα πέντε στοιχεία- μια σειρά πραγμάτων που διαθέτω και τα οποία -ενδεχομένως- να σ’ ενδιαφέρουν. Εσύ θα μου πεις ναι ή όχι. Έτσι, εγώ θα έχω περισσότερη γνώση σχετικά με τις κινηματογραφικές, μουσικές κλπ προτιμήσεις σου. Όλο αυτό όμως είναι κάτι που δεν γίνεται από ανθρώπινα όντα άλλα από μηχανές, από λογισμικά τα οποία εμείς -μέσα από τη χρήση τους- τα τελειοποιούμε.

Αυτή είναι η παραγωγή του μέλλοντος. Ένας προγνωστικός αλγόριθμος ενώ οικοδομεί τη γνώση του γύρω από το άτομο ταυτόχρονα σχηματίζει και την πρόταση που έχει να του κάνει, την ιδέα που έχει να του προσφέρει -με βάση μια πληρέστερη γνώση γύρω από τις κλίσεις του- για το προϊόν προς πώληση. Σε τέτοιο βαθμό που το Netflix, μιας και το αναφέραμε, μπορεί ν’ αποφασίσει τι να παράξει, έχοντας ξεκάθαρη εικόνα των χρηστών, των τάσεων και των αριθμών. Δηλαδή, μπορεί ν’ αποφασίσει να προτείνει μια σειρά που έχει βγει από το παρελθόν αλλά είναι το μέλλον, η οποία θα βγει σε τρεις μήνες αλλά έχει ήδη διαμορφωθεί από εμάς τους ίδιους.

H συγκεκριμένη προσέγγιση μπορεί να εφαρμοστεί και εφαρμόζεται ήδη και στο σύστημα πολιτικής επικοινωνίας. Σήμερα στην Ιταλία έχουμε ήδη τρεις τέτοιες: τη λεγόμενη bestia [θηρίο] του Σαλβίνι, την πλατφόρμα Russeau των 5 Αστέρων και τώρα και τη αμερικάνικη υποδομή του Ρέντζι, ο οποίος χρησιμοποιεί το λογισμικό που δημιουργήθηκε από την Cambridge Analytica.

Δεν μ’ ενδιαφέρει να εστιάσω στο πολιτικό στοιχείο. Θέλω να υπογραμμίσω το γεγονός ότι υπάρχουν πρακτορεία που η δουλειά τους είναι η χρήση προγνωστικών αλγορίθμων για την ιχνογράφηση των ατόμων και η πώληση αυτής της μάζας πληροφοριών. Έτσι λοιπόν, κάποια συγκεκριμένη χρονική στιγμή, η πρόβλεψη λέει ότι -μεταξύ του διαδικτυακού λαού- σχετικά με ένα συγκεκριμένο μικροπρόβλημα επικρατεί και μια συγκεκριμένη τάση. Έτσι, το κοινωνικό προφίλ του πολιτικού στις 14:25 θα ποστάρει ένα συγκεκριμένο tweet, στις 16:27 το πρόβλημα θα είναι κάποιο άλλο και θα υπάρξει ένα αντίστοιχο ποστάρισμα κοκ. Είναι ξεκάθαρο ότι ο επικαθορισμός της κοινής γνώμης διεξάγεται και από τις υποδομές της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς και των ΗΠΑ για τη διαμόρφωση μιας συγκεκριμένης κατεύθυνσης της κοινής γνώμης για ολόκληρους πληθυσμούς. Το ίδιο πράγμα κάνει και η Ρωσία…

Η Τεχνητή Νοημοσύνη ισοδυναμεί και με συνταρακτικότερα δεδομένα. Στις ΗΠΑ, σε μερικές Πολιτείες υπάρχει ένα λογισμικό που κρίνει αν το άτομο που έχει συλληφθεί μπορεί να τεθεί σε κατ’ οίκον περιορισμό ή αν θα πρέπει να πάει φυλακή. Πρόκειται για έναν αλγόριθμο που αναλύει συνολικά την ιστορία του συγκεκριμένου ανθρώπου, τα ενδεχόμενα γεγονότα που τον έχουν φέρει και πάλι σε επαφή με το νόμο, διασταυρώνει τα δεδομένα και στο τέλος εκθέτει μια κρίση: το λογισμικό αποφασίζει, ο δικαστής εγκρίνει. Φυσικά, αυτός που αντέδρασε πρώτος ήταν ο κλάδος των δικηγόρων, οι οποίοι αναρωτήθηκαν ποια είναι εντέλει η δική τους δουλειά αν όλα γίνονται τόσο αυτόματα, χωρίς καν να συζητιούνται. Ζήτησαν να μπορούν τουλάχιστον να διαβάζουν τα κριτήρια με βάση τα οποία ο αλγόριθμος βγάζει την απόφασή του. Κι όμως, ούτε αυτό δεν έγινε δεκτό αφού το λογισμικό ανήκει σε μια ιδιωτική εταιρία και καλύπτεται από κρυφή κατοχυρωμένη πατέντα. Βρισκόμαστε ενώπιον της πραγματικότητας όπου για πρώτη φορά στην ιστορία, οι άνθρωποι κρίνονται από μηχανές, από λογισμικά και όχι από άλλα ανθρώπινα όντα [2].

Χωρίς ν’ αναφερθούμε -στο βιβλίο, αναλύεται και αυτή η όψη- στο γεγονός πως το ζήτημα της τεχνητής νοημοσύνης συνδέεται με τη “μοναδικότητα”, μ’ εκείνο το όριο της ασυνέχειας έπειτα από το οποίο μπορεί να προκύψει η “έκρηξη” της, με την ανάπτυξη της να ξεφεύγει από την ανθρώπινη ικανότητα πρόβλεψης των επόμενων μετεξελίξεων της. Εδώ πλέον μπαίνουμε σε μια νέα εποχή που ορίζεται ως μετανθρώπινη.

Μπορούν να δοθούν πολλά ακόμα παραδείγματα. Αυτό όμως που θεωρώ σημαντικό να τονιστεί και στις δυο περιπτώσεις (τόσο στη συλλογή του DNA όσο και στην ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης) είναι η ενεργή ανάμειξη του χρήστη στον αποικισμό. Χρησιμοποιώ τη λέξη αποικισμός γιατί μιλάμε ακριβώς για μια αποικιακή διαδικασία, μέσω της οποίας μια εξουσία στρέφεται προς ένα έδαφος και προς τα ανθρώπινα όντα που βρίσκονται σε αυτό το έδαφος, ώστε να τους αφομοιώσει. Γνωρίζουμε ότι όλοι οι αποικισμοί του κόσμου λειτούργησαν μέσα από την καταστροφή του πολιτισμού των λαών, των εθνοτήτων, των τοπικών παραδόσεων, των εθίμων και των ιστοριών. Έρχεται δηλαδή μια εξουσία και σου λέει: σε αυτόν εδώ τον τόπο θα κάνουμε μια πανέμορφη φυτεία τσαγιού, γιατί το τσάι χρειάζεται στην Αγγλία. Μετά θα σου πει: Δεν σου αρέσει το τσάι; Πως κι έτσι; Δοκίμασε το και θ’ αρχίσω να το πουλάω και σε σένα. Η αποικιακή διαδικασία είναι μια διαδικασία αφομοίωσης στον πολιτισμό του αποίκου. Αυτόν τον κύκλο μπορούμε να τον μελετήσουμε αρχικά με τον Χριστόφορο Κολόμβο στη προκολομβιανή Αμερική, κι έπειτα στην Αφρική, στην Ινδία και όπου αλλού θέλετε. Παντού, θα βρούμε αυτή τη λογική, μέσα από την οποία μια εξωγενής εξουσία παρεμβαίνει σ’ ένα ανθρώπινο και φυσικό έδαφος και το αφομοιώνει στους δικούς της σχεδιασμούς. Εδώ το έδαφος είναι το δίκτυο, ένα έδαφος που στο προηγούμενο βιβλίο [3] το ονομάσαμε ήπειρο, μια ψηφιακή ήπειρο που δεν συμπίπτει με τις εθνικές διαστάσεις. Αναμφίβολα, το πρόβλημα του αποίκου είναι η επιβολή του στο έδαφος αλλά το κυριότερο είναι εκείνο του να μπορέσει να κάνει τον αποικισμένο να σκέφτεται με το δικό του κεφάλι. Τη δεκαετία του 1960, όταν υπήρχε η αντίσταση των μαύρων Αμερικάνων, αναπτύχθηκε μια σημαντική πολιτισμική μάχη γύρω από αυτό, όταν έλεγαν: εσύ είσαι ένας μαύρος, αλλά ένας μαύρος με μυαλό λευκού. Σήμερα την ίδια μάχη δίνουν οι Παλαιστίνιοι και οι Κούρδοι. Ο αποικισμένος βρίσκεται μπροστά σε δυο δρόμους: να προσαρμοστεί, να εξαφανιστεί, να μην αντιστέκεται άλλο αφού πληρώνει ένα πολύ υψηλό τίμημα ή να κάνει κάτι, έστω και μικρό, έστω και ελάχιστο, το οποίο όμως ίσως να αφήσει να χνάρι του που να μην είναι το χνάρι που θέλει ο άποικος. Δίνω επίτηδες αυτά τα παραδείγματα ώστε να σας θέσω ενώπιον της λογικής της αποικιοποίησης που νικάει μονάχα εκεί που ο αποικισμένος αφήνεται να εμπλακεί μέσα στο σχέδιο του αποίκου.

Η αποικισμός του Ίντερνετ είναι ένα δεδομένο γεγονός. Ο Kleinrock και ο Snowden έλεγαν ότι αρχικά δεν υπήρχε η νομισματοποίηση, αν και υπήρχαν ήδη οι υπηρεσίες ασφαλείας, υπήρχε μια έρευνα στην οποία συμμετείχαν καθηγητές πανεπιστημίου και ερευνητές, υπήρχε μια άλλη ιδέα. Έπειτα, αυτή η τεχνολογία αποικίστηκε από εταιρίες που είδαν σε αυτό τη δυνατότητα να βγάλουν χρήμα και άρχισαν να κάνουν τους καπιταλιστές. Να κάνουν δηλαδή αυτό που είναι, δεν κάνουν κάτι άλλο. Η Facebook και οι άλλες εταιρίες δεν είναι διαφορετικές από τη Fiat ή μια οποιαδήποτε άλλη επιχείρηση. Η Facebook είναι μια εταιρία εισηγμένη στο χρηματιστήριο, η οποία έχει έναν αλγόριθμο που προηγείται όλων των άλλων: την άνιση ανταλλαγή. Είναι πολύ απλός και αποτελεί το θεμέλιο λίθο του καπιταλισμού. Πρόκειται για ένα αλγόριθμο που λέει: σου δίνω ένα χώρο, σου δίνω τους όρους διαχείρισης του, αν θες να έρθεις θα μου δώσεις πρώτα τα στοιχεία σου. Σε αυτήν την ανταλλαγή όμως τα στοιχεία σου αξίζουν πολλά περισσότερο απ’ όσα ανταποδίδει αυτή η υπηρεσία, αφού αλλιώς δεν θα είχε νόημα: κανένας δεν θα αγόραζε τις μετοχές της και η Facebook δεν θα είχε γίνει -μετά από λιγότερα από δεκαπέντε χρόνια- μια από τις πρώτες -ως προς την κεφαλαιοποίηση και τα κέρδη τους– εταιρίες στον κόσμο.

Πρόκειται για ένα σημαντικό στοιχείο που πρέπει να γίνει αντιληπτό: όταν μιλάμε για αποικισμό μιλάμε για εκείνο το εξάρτημα που βρίσκεται στα θεμέλια του καπιταλισμού και έγκειται στην επιβολή του αλγορίθμου του δικού του τρόπου παραγωγής. Αν επιβληθεί όχι μονάχα στο παρόν αλλά και στις στους σχηματισμούς του μέλλοντος που προκύπτουν από το παρελθόν μας, τότε αντιλαμβανόμαστε ότι δεν έχουμε κανένα μέλλον. Μετατρεπόμαστε σε εκείνους που παράγουν το μέλλον που επιθυμούνε οι παραγωγοί προγνωστικών αλγόριθμων, μετατρεπόμαστε σε δημιουργούς εκείνους του μέλλοντος που ακόμα -μόνο σχηματικά- δεν υφίσταται: είναι ήδη παρόν μέσα στη δράση που αναπτύσσουμε για την οικοδόμησή ενός μέλλοντος, το οποίο μπορεί να πραγματωθεί μονάχα αν το ζήσουμε, αφού δεν μπορεί να λειτουργήσει αν υπάρξει αντίσταση.

Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να στρέψω την προσοχή μας στο κόσμο της εργασίας. Το βιβλίο καταπιάνεται και με το ζήτημα του κοινωνικού ελέγχου αλλά εδώ θέλω να εστιάσω στο έλεγχο της εργασίας. Θα σας διηγηθώ δυο παραδειγματικές ιστορίες.

Η πρώτη αφορά μια αυστριακή εταιρεία logistics [φορτοεκφόρτωσης, αποθήκευσης και μεταφοράς εμπορευμάτων], την Knapp AG. Κάποια στιγμή η εν λόγω εταιρεία αποφάσισε να αναδιαρθρώσει τις αποθήκες της και ζήτησε από τους εργαζομένους της να φοράνε τα έξυπνα γυαλιά (smart glass), τα οποίο είναι ικανά να κατασκευάζουν μια εικονική πραγματικότητα για τα αντικείμενα που βρίσκονται στο οπτικό πεδίο τους. Αυτό σημαίνει πως όταν ένας εργαζόμενος βρίσκεται μπροστά σ’ ένα ράφι δεν χρειάζεται πλέον να πάει να ελέγξει το κωδικό του προϊόντος, αρκεί να το κοιτάξει και τα γυαλιά θα του δώσουν όλες τις πληροφορίες: έτσι, τα χέρια του μένουν ελεύθερα για άλλες εργασίες, πχ για το γέμισμα των καροτσιών. Επομένως, έτσι μπορεί να κάνει διπλή δουλειά. Αυτό σημαίνει πως η συγκεκριμένη αναδιάρθρωση μειώνει στους μισούς τους εργαζόμενους και ταυτόχρονα αυξάνει τη συνολική παραγωγικότητα. Την ίδια στιγμή τα έξυπνα γυαλιά με εντοπίζουν και μ’ ελέγχουν, αποθηκεύουν κάθε κίνησή μου, τους χρόνους μου για κάθε εργασία, τον αριθμό των διαλειμμάτων μου κλπ, επιτρέποντας μια ανάγνωση σε ζωντανό χρόνο της παραγωγικότητας μου. Αυτό το είδος αναδιάρθρωσης μετέτρεψε την Knapp στη μεγαλύτερη αυστριακή εταιρεία logistics και σε πρότυπο για όλες τις επιχειρήσεις του συγκεκριμένου κλάδου.

Ένα άλλο παράδειγμα αποτελεί το λιμάνι του Ρότερνταμ: κάποια στιγμή αποφάσισε να εξαφανίσει τους ναυτεργάτες, και σε αυτήν την περίπτωση χάρη στους αλγόριθμους τεχνητής νοημοσύνης και τους αισθητήρες. Κατασκευάστηκε ένα σύστημα πλεούμενων drones που μπαίνουν μέσα στο λιμάνι, καθοδηγούμενα από αισθητήρες, με γερανούς 125 μέτρων που ξεφορτώνουν τα κοντέινερ και τα τοποθετούν στα οχήματα χωρίς πιλότο, τα οποία κινούμενα σε εικονικές πίστες τα πηγαίνουν στις αποθήκες, όπου άλλοι αισθητήρες καθορίζουν τα σημεία αποθήκευσης τους. Σήμερα, το λιμάνι του Ρότερνταμ είναι ένα από τα πιο αυτοματοποιημένα του κόσμου και καθοδηγείται εξ’ ολοκλήρου από απόσταση, από μερικούς εργαζόμενους που κάνουν μια ανάλυση γραφείου όλων όσων συμβαίνουν.

Αυτά τα δυο παραδείγματα καταδεικνύουν μια σταδιακή εισδοχή των μηχανιστικών παρεμβάσεων στις καθημερινές εργασιακές ζωές μας. Μια αλλαγή που -αναμφίβολα- παράγει εργαζόμενους ολοένα και πιο εξειδικευμένους στη λειτουργία των λογισμικών τεχνητής νοημοσύνης αλλά και εργαζόμενους ολοένα και πιο αχρείαστους. Αυτοί οι τελευταίοι είναι μια κατηγορία εργαζομένων τεράστιου ενδιαφέροντος αφού σήμερα είναι και η πιο διαδομένη: δεν πρόκειται για εργαζόμενους που δεν δουλεύουν, πρόκειται για εργαζόμενους που -κυριολεκτικά- πετάχτηκαν έξω από τον παλιό τρόπο εργασίας αφού οι ικανότητες και οι δεξιότητες τους μπορούν να μεταφερθούν σε μηχανές και ρομπότ, μ’ ένα κόστος χαμηλότερο του μισθού τους. Είναι εργαζόμενοι που στη συνέχεια προσλαμβάνονται αλλού, πχ σε απο-εδαφικοποιημένες εργασίες.

Σ’ ένα από τα εργοτάξια γύρω από αυτές τις θεματικές, μια κοπέλα διηγήθηκε πως δουλεύει -μέσω του έξυπνου κινητού της- για μια αγγλοαμερικάνικη εταιρεία που έχει αναλάβει μια υπηρεσία στο αεροδρόμιο του Ντάλας και έχει έδρες στο Σακραμέντο, το Ντέρυ και το Όστιν: η δουλειά της γι’ αυτήν την εταιρεία έγκειται στην παραγωγή πληροφοριών, μέσω των κοινωνικών προφίλ του αεροδρομίου του Ντάλας, για τους ταξιδιώτες που περνάνε από εκεί, για το ξενοδοχείο, το ταξί και οποιαδήποτε άλλη πληροφορία αλλά και συναισθηματικών μηνυμάτων του τύπου: Είμαστε χαρούμενοι να σε έχουμε μαζί μας! Πρώτη φορά στο Ντάλας;”. Ο επιβάτης θα λάβει την απάντηση στη γλώσσα του: αν είναι Ιάπωνας θα λάβει απάντηση από μια αποεδαφικοποιημένη εργαζόμενη που βρίσκεται στην Ιαπωνία, αν είναι Ιταλός από μια εργαζόμενη που βρίσκεται στην Ιταλία κοκ. Επομένως, έχουμε εργαζόμενους που πληρώνονται κανονικά από εταιρείες διάσπαρτες στον κόσμο, οι οποίοι δεν έχουν γραφείο, δεν έχουν ένα συγκεκριμένο φυσικό σημείο και ζουν αναζητώντας κάποια άλλη εργασία αλλά εν των μεταξύ συλλέγουν DNA για κάποια αμερικάνικη τηλεοπτική εκπομπή ή παράγουν μηνύματα για το αεροδρόμιο του Ντάλας. Αυτό οι εργαζόμενοι τείνουν να μετατραπούν σε πλειοψηφία. Πρόκειται για μια νέα μορφή εργασίας που γεννιέται από την αποσύνθεση των προηγούμενων μορφών και των δικαιωμάτων τους, αφού μέσα σε αυτό το κομμάτιασμα, το οποίο προκύπτει από τη δημιουργία αχρείαστων εργαζομένων που ανακυκλώνονται με διάφορους τρόπους, εξαφανίζονται εντελώς τα δικαιώματα.

Πως μπορούμε να βγούμε από αυτήν την κατάσταση; Ως προς αυτό, υπάρχουν τέσσερις απαντήσεις.

Η πρώτη είναι αυτή που δίνεται από το μετριοπαθές κομμάτι των χρηστών του διαδικτύου: μπορούμε να βγούμε με τον εξανθρωπισμό και τον εκδημοκρατισμό της τεχνολογίας, μέσα από τις εγγυήσεις μιας μεγαλύτερης ιδιωτικότητας (privacy). Όμως πχ και ο ίδιος ο Kleinrock αρνείται ότι κάτι τέτοιο μπορεί να συμβεί. Είναι μια καλή αλλά πολύ υποκριτική σκέψη. Πρόκειται για μια ανέφικτη ιδέα, η οποία δεν μπορεί ούτε να τεκμηριωθεί ούτε να εφαρμοστεί, αφού μέσα στον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής δεν μπορεί να εκδημοκρατιστεί οτιδήποτε, παρά μόνο στο βαθμό που ο ίδιος ο καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής θεωρεί ότι μπορεί να το κάνει. Αυτό σημαίνει ότι αν δεν υπάρχει ένας πόλεμος σε εξέλιξη μπορούμε άνετα να μιλάμε για το ΡΚΚ, όταν όμως οι Κούρδοι μετατρέπονται σε πρόβλημα τότε το Facebook κλείνει τα προφίλ εκείνων που μιλάνε γι’ αυτούς.

Μια δεύτερη, σοβαρότερη απάντηση δίνεται από τον ίδιο τον Kleinrock: μια συλλογικότητα χωρίς νομισματοποίηση. Έπειτα όμως, το ξανασκέφτεται λίγο και λέει: θα ήταν σαν να ζητάμε από τις μεγάλες εταιρίες να σεβαστούν την ιδωτικότητα των πελατών τους και προς το παρόν πρόκειται για μια χαμένη μάχη. Επομένως, ο Kleinrock δηλώνει ότι θα έπρεπε να απο-νομισματοποιηθεί το διαδικτύο, αλλά έπειτα αντιλαμβάνεται ότι δεν έχει νόημα να ζητήσεις κάτι τέτοιο από τη Facebook, την Google, την Amazon κλπ γιατί βρισκόμαστε μέσα στον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής, όπου η απο-νομισματοποίηση σημαίνει κλείσιμο αυτού, σημαίνει οικοδόμηση ενός άλλου τρόπου παραγωγής.

Ο Snowden δίνει μια τρίτη απάντηση. Πρόκειται για κάτι που συμβαίνει ήδη στην Ευρώπη και σε άλλα μέρη του κόσμου: αποκέντρωση του δικτύου. Μαζί με τον Berners-Lee, έναν άλλον εκ των ιδρυτών του Ίντερνετ, ο Snowden θεωρεί ότι πρέπει να βρεθεί ο τρόπος έτσι ώστε το σύστημα να συνεχίζει να μας παρέχει τις υπηρεσίες του χωρίς να έχει πλέον ανάγκη την μετάδοση των δεδομένων μας. Είναι σαν να λέμε να εξαφανιστεί η δυνατότητα εντοπισμού των χρηστών των υπηρεσιών και επομένως η μνήμη τους. Επομένως να μπορούμε να σερφάρουμε ελεύθερα. Κάτι τέτοιο θα παρεμπόδιζε το σχηματισμό των προφίλ και τη λειτουργία των προγνωστικών αλγόριθμων. Ο Snowden και ο Berners-Lee δουλεύουν πάνω σε τέτοια πλάνα αποκέντρωσης. Υπάρχουν και στην Ιταλία ιστοσελίδες που κάνουν το ίδιο, μικρές ομαδοποιήσεις που κατασκευάζουν εναλλακτικά δίκτυα. Πρόκειται για πολύ όμορφους και ενδιαφέροντες πειραματισμούς, όμως μέσα στον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής, ήδη από τη δεκαετία του 1960, υπάρχουν μικρές κοινότητες που αυτοδιαχειρίζονται τις δραστηριότητες τους: αυτό δεν δημιουργεί μια βαθιά κριτική του συστήματος μέσα στο οποίο βρισκόμαστε, δημιουργεί μια αφαίρεση. Μια σημαντική αφαίρεση αλλά μια αφαίρεση παραμένει μια αφαίρεση. Σημαίνει κάντε ότι νομίζετε, αποικίστε ότι θέλετε. Μέχρις ότου υπάρχει ένα κομμάτι γης, στο οποίο να μπορώ να δημιουργήσω μια κοινότητα με τους φίλους μου και μια οικογένεια για να ζω σύμφωνα με διαφορετικά κριτήρια σχέσεων και παραγωγής της ζωής, μέχρι τότε θα κάνω αυτήν την επιλογή. Νομίζω ότι είναι ενδιαφέρον να γνωρίσουμε αυτές τις εμπειρίες. Όμως ζούμε μέσα σ’ ένα σύστημα στο οποίο περισσότερα από πέντε δισεκατομμύρια άτομα βρίσκονται μέσα σε αυτόν τον τρόπο παραγωγής, κατανάλωσης, σχέσεων κλπ. Μέσα σε αυτήν την πολυπλοκότητα πρέπει να αναπτύξουμε τη σκέψη μας. Επομένως και η λύση του Snowden είναι ενδιαφέρουσα. Θα δούμε πως θα εξελιχθεί ο πειραματισμός με τα νέα αποκεντρωμένα δίκτυα. Προς το παρόν, παραμένει ένας μικρός πειραματισμός.

Τέλος, η τέταρτη απάντηση αγγίζει το πρόβλημα που βρίσκεται περισσότερο από κάθε άλλο στην καρδιά μου, από την οπτική γωνία της κατάληξης των διαδρομών αυτού του είδους: την απο-αποικιοποίηση. Είμαι απόλυτα πεισμένος ότι -απέναντι στην αποικιακή δράση- πρέπει να σταθούμε με ενεργητική και όχι παθητική στάση. Προσωπικά, με ενδιαφέρει μια τεχνολογία ελεύθερη, πραγματική, με την οποία να μην εξοπλίζεται ο καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής αλλά ένας τρόπος παραγωγής που δεν θα βασίζεται στην άνιση ανταλλαγή. Επομένως, με ενδιαφέρει να φτάσω την κριτική στη Facebook, στην Amazon κλπ από την επιφάνεια στη ρίζα της. Ποια είναι η ρίζα; Είναι ο τρόπος παραγωγής μέσα στον οποίο αυτές οι εταιρίες ανταλλάσουν τα εμπορεύματα ή παράγουν τις τεχνολογίες. Όπως γνωρίζουμε, οι τεχνολογίες δεν είναι ουδέτερες αλλά φέρουν μέσα τους τις επιδιώξεις εκείνων που τις δημιουργούν και μπορούν να κατασκευαστούν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο. Σήμερα, όποιος αποικίζει τον κόσμο στις διάφορες μορφές του, έχει στο μυαλό του την κατασκευή τεχνολογιών που αποτελούν όπλα εκμετάλλευσης, όπως εκείνο στον κλάδο των logistics που αναφέρθηκα προηγουμένως. Ένα όπλο μέσω του οποίου οι εργαζόμενοι φτάνουν μέχρι την απόλυτη εξάντληση της ενεργητικότητας τους. Βρισκόμαστε στο εσωτερικό μιας κοινωνίας όπου -σύμφωνα με κάποιες έρευνες που αναφέρω στο βιβλίο- δουλεύουμε περισσότερο έξω παρά μέσα στο χώρο εργασίας μας και κυρίως έξω από κάθε τύπο φαντασιακού του σχέσεων: άτομα που παίρνουν τη δουλειά στο σπίτι γιατί πρέπει να την τελειώσουν, που δουλεύουν ακόμα και μέσα στο μετρό, πιθανώς με Whatsapp.

Επομένως, αυτό είναι το πραγματικό σημείο επίθεσης ενάντια στις τεχνολογίες της κυριαρχίας και αυτό δεν ξεκινάει μέσα στο Ίντερνετ αλλά έξω από αυτό, στη ζωή των σχέσεων ανάμεσα σε σώματα. Γιατί όταν ήμαστε μέσα στο διαδίκτυο έχουμε εξωσωματικές ταυτότητες που δεν αποτελούνται από τις διαχωρισμένες διαδικασίες, τις οποίες μέσα σε χιλιάδες χρόνια, ως ανθρώπινα όντα, πειραματιστήκαμε αλλά από μια σχάση μέσω της οποίας ένα κομμάτι μας, διαχωρισμένο, ζει σε μια ήπειρο όπου οι κανόνες δεν είναι ίδιοι μ’ εκείνους των σχέσεων των σωμάτων. Επομένως, μέσα στο διαδίκτυο οι ταυτότητες βρίσκονται σε εδάφη που δεν μπορούν να τα διαχειριστούν, ζουν σε πλατφόρμες άλλων και βρίσκονται έκθετες σε τεράστιους κινδύνους. Γι’ αυτό το λόγο, πιστεύω ότι το σημείο από το οποίο μπορούμε να εκκινήσουμε μια επεξεργασία για μια κριτική σκέψη -σχετική με τα όρια των υπαρχουσών τεχνολογιών- βρίσκεται έξω από το διαδίκτυο, μέσα στις σχέσεις των σωμάτων, εκεί όπου οι άνθρωποι συναντιούνται, γνωρίζονται, ανταλλάσουν σκέψεις και συζητάνε. Πρέπει να αποκτήσουμε και πάλι την ικανότητα να ζούμε σε ανθρώπινες ομάδες που θέτουν το πρόβλημα των εργαλείων που χρησιμοποιούν, όχι γιατί έχουν στην καρδιά τους τη δαιμονοποίηση των εργαλείων που υπάρχουν, αλλά για ν’ αντιληφθούν με ποια θέλουμε να εφοδιαστούμε έτσι ώστε να μπορέσουμε να παράξουμε με άλλο τρόπο τη καθημερινή ζωή καθώς και τη ζωή των ανθρωπίνων σχέσεων. Αυτό είναι το διακύβευμα της μάχης. Ή θα καταφέρουμε να παραμείνουμε sapiens sapiens, ως άνθρωποι που παραμένουν ανθρώπινοι, με την έννοια της ανάπτυξης των ικανοτήτων μας κατά τη διάρκεια και αυτής της εποχής, ή αν η αντικειμενοποίηση που αυτό το εποικοδόμημα υψώνει αμείλικτα γύρω από τον καθένα μας θα μας μετατρέψει σε απλά κομμάτια της μηχανής, επομένως σε αποικισμένους που obtorto collo, με το ζόρι, με χαρά ή και χωρίς να καταλαβαίνουμε πλέον αν μας αρέσει ή όχι, δεν θα κάνουμε άλλο από το να αναπαράγουμε τα συμφέροντα, τις στρατηγικές γραμμές και τις τροχιές που είναι εκείνες του 1% του παγκόσμιου πληθυσμού, το οποίο και κρατάει στα χέρια του τις δικές μας τύχες.


Σημειώσεις.

[1] Από G. Baer, Genome editing. Οι μεταβολές στο ανθρώπινο DNA, σ. 14

[2] Από G. Baer, ΗΠΑ: τεχνητή δικαιοσύνη, Big data, τεχνητή νοημοσύνη και προγνωστικοί αλγόριθμοι στα δικαστήρια. Paginauno τεύχος 65/2019.

[3] Από R. Curcio, Ο κυρίαρχος αλγόριθμος. Ψηφιακή ταυτότητα, ολική επιτήρηση, πολιτικό σύστημα. Paginauno, τεύχος 60/2018.

Πηγή: www.labottegadelbarbieri.org

Βιβλιογραφία του συγγραφέα στα ελληνικά.

Σταγόνες ήλιου στη στοιχειωμένη πόλη.

Α’ έκδοση, εκδόσεις Convoy. Aθήνα 1990.

Β’ έκδοση, εκδόσεις Επανοικειοποίηση. Αθήνα 2007.

Μετρό.

Α’ έκδοση, εκδόσεις Δελφίνι. Αθήνα 1996.

Β’ έκδοση, εκδόσεις Επανοικειοποίηση. Αθήνα 2009.

Πέρα από το Κατώφλι.

Εκδόσεις Ελευθεριακή Κουλτούρα. Αθήνα 2003.

Με ξεσκέπαστο πρόσωπο.

Εκδόσεις Διάδοση. Αθήνα 2012.

Η εικονική αυτοκρατορία.

Εκδόσεις Ελευθεριακή Κουλτούρα. Αθήνα 2016.

 

 

 

 

 

Ανταπόκριση ενός αναρχικού συντρόφου για τα γεγονότα των τελευταίων ημερών στο Τορίνο.

Τορίνο, 23 Απρίλη 2020: Το κράτος μας ρίχνει στην πείνα, ν’ αγωνιστούμε.

Χθες Σάββατο 25η Απρίλη 2020, 75 χρόνια μετά την αντιφασιστική Εξέγερση που σήμανε την Απελευθέρωση της Ιταλίας από το φασιστικό καθεστώς και τη ναζιστική κατοχή, λάβαμε από έναν αναρχικό σύντροφο, καταληψία στέγης στην προλεταριακή-πολυεθνική συνοικία Aurora του Τορίνο, την ακόλουθη ηχητική ανταπόκριση που μεταφράσαμε και δημοσιεύουμε:

Θα ξεκινήσω από όσα συνέβησαν την περασμένη Κυριακή (19/4): αστυνομικοί σταμάτησαν δυο παιδιά της γειτονιάς, που εμείς δεν γνωρίζουμε, κάτω από το σπίτι μας, κάτω από την κατάληψη της λεωφόρου Giulio Cesare 45. Τους σταμάτησαν αρκετά βίαια: τον έναν τον γράπωσαν και τον έχωσαν στο περιπολικό, τον άλλον τον έριξαν κάτω και τον ξυλοκόπησαν. Όσο τον χτυπούσαν κι ενώ είχαν ήδη καλέσει ενισχύσεις, μαζεύτηκαν καμιά δεκαριά αμάξια κάτω από το σπίτι μας, περιπολικά και ασφαλίτικα. Εκείνη τη στιγμή συνέβη κάτι που ούτε εγώ ούτε κάποιος άλλος σύντροφος ή συντρόφισσα περίμενε: ο κόσμος βγήκε στα μπαλκόνια και άρχισε να κράζει την αστυνομία. Έτσι, βγήκαμε κι εμείς στο μπαλκόνι του σπιτιού μας, και αρχίσαμε να φωνάζουμε με το μεγάφωνο. Μέσα σε μια στιγμή η κατάσταση οξύνεται και ο κόσμος αρχίζει να κατεβαίνει στο δρόμο, κάτι που επίσης κανένας μας δεν περίμενε ότι θα συμβεί.

Τις προηγούμενες μέρες στα κοινωνικά μέσα είχα δει κάποιες εκφράσεις δυσαρέσκειας προς την αστυνομία, στην Ιταλία αλλά κυρίως στην Ισπανία, στη χώρα των Βάσκων. Εκφράσεις όμως που περιορίζονταν στα μπαλκόνια, με ενέργειες σε κάθε περίπτωση σωστές: σφυρίγματα ενάντια στην αστυνομία, συνθήματα κλπ, αλλά ως εκεί. Εδώ όμως έγινε το βήμα παραπάνω. Με την έννοια ότι ο κόσμος βρήκε το θάρρος να κατέβει στο δρόμο. Έτσι, κατεβήκαμε κι εμείς.

Αφότου έχωσαν και το δεύτερο παιδί που χτυπούσαν σ’ ένα περιπολικό, γύρισαν και στόχευσαν εμάς τους συντρόφους και τις συντρόφισσες που βρεθήκαμε εκεί. Ήμασταν λίγοι, μονάχα κάτοικοι της κατάληψης. Για να μην πολυλογώ, επικράτησε ένταση. Προσπάθησαν να πάρουν μια συντρόφισσα για εξακρίβωση, αντισταθήκαμε και τελικά συνέλαβαν τέσσερις, δυο συντρόφους και δύο συντρόφισσες *. Τους ρίξανε κάτω, τους περάσανε χειροπέδες, τους φορτώσανε στα περιπολικά και κυριολεκτικά έφυγαν κυνηγημένοι, αφού ο οργισμένος κόσμος τους έβριζε πλησιάζοντας τους απειλητικά. Αυτοί δεν είχαν τίποτα άλλο να κάνουν από τα ανάψουν τις σειρήνες και να την κοπανήσουν όπως όπως.

Από εκείνο το σημείο κι έπειτα και αφότου έφυγαν, εγώ περίμενα ότι ο κόσμος θα σπάσει. Κι όμως όχι. Ο κόσμος παρέμεινε στο δρόμο μπλοκάροντας την κυκλοφορία. Ήτανε οι προλετάριοι και οι προλετάριες αυτής της συνοικίας. Αδιαμφησβήτα, ο δικός μας ρόλος, εμάς των συντρόφων-συντροφισσών, υπήρξε καθοριστικός. Κατά κάποιο τρόπο, κινήθηκαμε βάσει ενός μικρού εγχειριδίου εξέγερσης, αφού έτσι δημιουργήθηκε εκείνος ο χώρος όπου μια σειρά εντάσεων μπόρεσαν να εκδηλωθούν. Εντάσεις που προφανώς προϋπήρχαν. Τελικά ο κόσμος παρέμεινε στο δρόμο, κλείνοντας την κυκλοφορία για τρεις ολόκληρες ώρες.

Κατά τη γνώμη μας, δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι αυτό συνέβη σ’ αυτά εδώ τα μέρη. Ήταν κάτι που -κατά κάποιο τρόπο- περιμέναμε, που υποθέταμε και για το οποίο επεξεργαζόμασταν ένα πλάνο: με εστίες έντασης διάσπαρτες στην πόλη, με απόπειρες ώστε να οικοδομηθεί κάτι προς αυτήν την κατεύθυνση.

Αυτή εδώ είναι μια φτωχή συνοικία. Μια από τις πιο φτωχές του Τορίνο. Τα περισσότερα από τα κουπόνια (για αγορά τροφίμων αξίας 300 ευρώ) που πέταξε σαν ψίχουλα η κυβέρνηση, εδώ στο Τορίνο δόθηκαν σ’ αυτές τις γειτονιές όπου ζούμε κι εμείς. Εδώ, ένα σωρό κόσμος δουλεύει μαύρα ή άτυπα. Επομένως, στη συνθήκη του lockdown βρίσκεται εγκλωβισμένος σπίτι χωρίς λεφτά.

Επίσης, θα ήταν ενδιαφέρον αν γινόταν μια έρευνα σχετικά με τον μέσο όρο των τετραγωνικών μέτρων των σπιτιών σε αυτή τη συνοικία. Κατά τη γνώμη μου, το αποτέλεσμα θα ήταν ανατριχιαστικό. Το λέω αυτό γιατί είναι σημαντικός και ο ψυχολογικός παράγοντας. Μιλάμε για ανθρώπους κλεισμένους και κυριολεκτικά στοιβαγμένους σε μικρά και ανθυγιεινά σπίτια. Για να δώσω μια εικόνα: όπως αναφέρθηκε πρόσφατα και στον Τύπο, εδώ στη συνοικία μέσα σε ένα μήνα λεηλατήθηκε τέσσερις φορές μια αποθήκη τροφίμων. Πρόκειται για μια αποθήκη, την οποία διαχειρίζεται μια οργάνωση -σε συνεργασία με το Δήμο- για την παροχή βοήθειας σε άπορους. Είναι ένα γεγονός αρκετά χαρακτηριστικό για την καταγραφή της έντασης που επικρατεί εδώ.

Νομίζω επίσης ότι είναι σημαντικό ν’ αναφερθεί η έντονη και πολύχρονη παρουσία συντρόφων-συντροφισσών στη συνοικία. Έχουν δοθεί πολλοί αγώνες και κατά κάποιο τρόπο χαίρουμε μιας κάποιας αναγνώρισης από τους άλλους κατοίκους. Επομένως, η φυσιογνωμία και τα χαρακτηριστικά της συνοικίας υπήρξαν καθοριστικά για τα γεγονότα που εκτυλίχθηκαν.

Είναι δεδομένο το γεγονός ότι πλησιάζουμε στην περιβόητη “δεύτερη φάση”, η οποία δεν γνωρίζουμε ακόμα πως ακριβώς θα είναι, αλλά είναι δεδομένο ότι τα προβλήματα -κυρίως τα λεγόμενα οικονομικά- θα παραμείνουν και -πιθανότατα- θα οξυνθούν, προκαλώντας κοινωνικές εκρήξεις. Παράλληλα, θα παραμείνουν -πιθανότατα- σε ισχύ οι απαγορεύσεις όλων των συναθροίσεων καθώς και τα λεγόμενα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης.

Έτσι, μετά και από τα προαναφερθέντα γεγονότα συζητήσαμε και αποφασίσαμε ότι έχει έρθει η ώρα για να στείλουμε ένα μήνυμα, να προσπαθήσουμε να βρούμε τους τρόπους για να κατέβουμε και πάλι στο δρόμο, αφού εδώ πραγματικά σκοπεύουν να μας τσακίσουν για τα καλά…

Έτσι, αποφασίσαμε να κάνουμε αυτή την προχθεσινή (23/4) πορεία: οργανωμένη στόμα με στόμα, χωρίς ανακοινώσεις και μηνύματα στα τηλέφωνα, μιας και εδώ η αστυνομία είναι αρκετά παρανοϊκή με κάτι τέτοια… Στις 11 το πρωί μαζευτήκαμε μια ογδονταριά και η πορεία ξεκίνησε από την κατάληψη της λεωφόρου Giulio Cesare 45. Ήταν μια πολύ ωραία πορεία, γεμάτη παρεμβάσεις και προτάγματα, τα οποία δεν αφορούσαν το “δικαίωμα να πηγαίνουμε για ψώνια αντί για βόλτα” -κάτι που εσχάτως έχει γίνει η αιχμή του δόρατος όλης της λαϊκίστικης δεξιάς- αλλά αντίθετα, υπογράμμιζαν τον άθλιο τρόπο με τον οποίο διαχειρίστηκαν εδώ την υγειονομική κρίση, τις εγκληματικές επιλογές τους, όπως εκείνη να βάλουν τους διεγνωσμένους ασθενείς του Covid 19 σε οίκους ευγηρίας, προκαλώντας έτσι έναν τεράστιο αριθμό θανάτων. Ζητήματα όπως εκείνα για τα επιδόματα και τα ταμεία ενίσχυσης που ανακοίνωσαν, χωρίς όμως ως τώρα να τα εφαρμόζουν, τα οποία δεν επαρκούν και -έτσι κι αλλιώς- δεν προβλέπεται να δοθούν σε όλους/ες όσους/ες τα έχουν πραγματικά ανάγκη.

Η ανταπόκριση της γειτονιάς υπήρξε πραγματικά πολύ καλή. Εγώ προσωπικά -αν και συμμετέχω εδώ και πάρα πολλά χρόνια σε πορείες εδώ στο Τορίνο- δεν είχα ξαναδεί ποτέ κάτι τέτοιο. Κάποια στιγμή κι ενώ η πορεία βρισκόταν σε εξέλιξη, κατέφθασαν οι αστυνομικές διμοιρίες και μας περικύκλωσαν στη μέση μιας πολύ μεγάλης λεωφόρου. Στην αρχή ήταν πολύ νευρικοί. Όταν μας περικύκλωσαν, καταδίωξαν κι ένα κομμάτι του κόσμου που -για άγνωστους λόγους- αποσπάστηκε από την πορεία. Κατά τη διάρκεια της επίθεσης τους, προσήγαγαν κι ένα παιδί. Από εμάς που είχαν περικυκλώσει προσπάθησαν να μας πάρουν το ηχοσύστημα, επικράτησε ένταση και εκεί κατάφεραν να προσάγουν κι ένα από τα παιδιά που ήταν μαζί μας. Μετά και από αυτό, έδειξαν να ηρεμούν και δεν στόχευαν πλέον στην αφαίρεση του ηχοσυστήματος. Είχανε δει κι εκείνοι όλο τον κόσμο που ήταν στα μπαλκόνια και είχε αρχίσει να κατεβαίνει στο δρόμο. Από εκείνο το σημείο κι έπειτα, η συμπεριφορά τους άλλαξε. Ήταν άπειροι, έξι εφτά κλούβες μαζί με μπόλικους ασφαλίτες. Ήταν πολλοί περισσότεροι από εμάς αλλά -κατά τη γνώμη μου- κατάλαβαν ότι το κλίμα δεν τους σήκωνε Έτσι άλλαξαν ύφος κι ηρέμησαν. Απόδειξη ότι ενώ αρχικά ήταν πολύ προκλητικοί τελικά κατέληξαν να μας λένε παρακαλετά να φύγουμε γιατί δεν μπορούμε να βρισκόμαστε όλοι μαζί στο δρόμο. Εμείς τους ανακοινώσαμε ότι θα φεύγαμε μονάχα αν άφηναν τους δυο συντρόφους που κρατούσαν. Έτσι κι έγινε. Αυτό είναι κάτι που αλλού ίσως να φαντάζει φυσιολογικό. Εδώ όμως πρόκειται για κάτι -τουλάχιστον για μένα- πρωτόγνωρο. Είναι ξεκάθαρο ότι κι εκείνοι αντιλαμβάνονται το κλίμα που επικρατεί.

Ήταν πολύ όμορφες στιγμές. Για παράδειγμα, ενώ βρισκόμασταν περικυκλωμένοι από τις διμοιρίες, κάτοικοι της γειτονιάς -χωρίς καν να μας γνωρίζουν- μας πλησίασαν, μας έδωσαν νερό και κολατσιό πετώντας τα πάνω από τα κεφάλια των μπάτσων. Ήταν κάτι πολύ διασκεδαστικό.

Κατά τη γνώμη μου, ο άνεμος φυσάει καλά, παρά το γεγονός ότι οι σύντροφοι και οι συντρόφισσες δεν ήμαστε και τόσο προετοιμασμένοι και προετοιμασμένες για να σταθούμε στο ύψος των γεγονότων που έρχονται. Οι αντιδράσεις του αστυνομικού διευθυντή και των πολιτικών το αποδεικνύουν. Με την έννοια ότι μετά από αυτά τα γεγονότα επαναλαμβάνανε συνέχεια πως όλα αυτά συνέβησαν αποκλειστικά από τους αναρχικούς που παρέμειναν απομονωμένοι αφού οι κάτοικοι δεν τους ακολούθησαν” κλπ. Στην πραγματικότητα όμως κι αυτοί οι ίδιοι ξέρουν ότι δεν είναι αυτή η αλήθεια.

Καταλήγοντας, ας ειπωθεί και πάλι ότι ο άνεμος φυσάει καλά. Περάσαμε από ένα απογοητευτικό κλίμα που επικρατούσε μέχρι πολύ πρόσφατα, σε μια συνθήκη που φαίνεται γόνιμη. Νοιώθω την ανάγκη να πω ότι οι επιλογές που κάναμε (η διανομή ενός εντύπου, οι παρεμβάσεις στους δρόμους με τήρηση των μέτρων προστασίας κλπ) αν και αρχικά δεν έδειχναν να αποδίδουνε καρπούς εν τέλει αποδείχτηκαν ορθές…

* Οι δύο συντρόφισσες και οι δύο σύντροφοι μετά από τετραήμερη κράτηση αφέθηκαν με περιοριστικούς όρους. Στη Marifra επιβλήθηκε απαγόρευση διαμονής στην πόλη ενώ στους Daniele, Samu και Giordana η υποχρέωση εμφάνισής τους σε ΑΤ, τρείς φορές την εβδομάδα.

Περισσότερες πληροφορίες και στοιχεία σχετικά με την κατάσταση στο Τορίνο και όχι μόνο:

Σημειώσεις για την εξελισσόμενη πανδημία από συντάκτες του macerie.org και άλλους συντρόφους στο Τορίνο (Μάρτιος 2020).

https://prolprot.espivblogs.net/2020/03/18/simeioseis-apo-ti-voreia-italia-gia-tin-exelissomeni-pandimia/

Συζήτηση με τρεις αναρχικούς συντρόφους από το Τορίνο (Απρίλης 2020).

https://taksiki-antepithesi.espivblogs.net/archives/2222

.

Σκέψεις και θέσεις με αφορμή ένα επικίνδυνα α-νόητο αυτοκόλλητο και το κείμενο “Αντίο Αυτονομία!”

[…] Πρέπει να είμαστε πολύ προσεχτικοί έτσι ώστε να μην καταλήγουμε ούτε στον τυπικό μηχανισμό του χυδαίου υλισμού, που θέλει να εξηγεί τα πάντα μ’ έναν ντετερμινιστικό και μοιρολατρικό τρόπο, ούτε στον υποκειμενιστικό ιδεαλισμό που θέλει να εξηγεί τα πάντα με βάση αυθαίρετες επιλογές των διάφορων μορφών της υποκειμενικότητας. Εξηγήσεις που -εκτός των άλλων- δε χρησιμεύουν σε τίποτα, που είναι απολύτως άχρηστες. Αν τα πάντα είναι μοιρολατρικά προκαθορισμένα, δεν αξίζει τον κόπο ν’ αναζητούμε τα γιατί και τα προς τα που και αρκεί να κάτσουμε να παρατηρούμε τα μοιραία αποτελέσματα κάθε διαδικασίας, ενώ αν τα πάντα είναι ο καρπός αυθαίρετων επιλογών, δεν υπάρχει προς αναζήτηση κανένα γιατί ή κανένα πώς, ούτε υπάρχει τίποτα το οποίο είναι δυνατό να προβλεφθεί.

 

Sergio Spazzali, Μέθοδος (Μάρτης 1992).

από το Chi vivrà vedrà (Scritti 1975-1992)
[ Όποιος ζήσει θα δει (Κείμενα 1975-1992) ]. Μιλάνο, 1995.

I.

Αφορμή για τη συγγραφή των σκέψεων και των θέσεων που ακολουθούν αποτέλεσε το κείμενο “Αντίο Αυτονομία!” [https://athens.indymedia.org/post/1604537/], το οποίο λειτούργησε και ως τροφή για σκέψη και εκτιμήσεις για μια σειρά καίριων πολιτικών-ιδεολογικών και εντέλει ηθικών ζητημάτων. Ζητήματα τα οποία δεν έχουν -αποκλειστικά- μια ιστορική και “εγκυκλοπαιδική” αξία, αφού μέσα στην υπάρχουσα δυστοπική συνθήκη παραμένουν -δυστυχώς- όλο και πιο έντονα, διαχρονικά και επίκαιρα.

Εν μέσω πανδημίας και καραντίνας, μέσα σε μια συγκυρία όπου η αποδεκατισμένη (έπειτα από δέκα χρόνια μνημονιακών πολιτικών) δημόσια Υγεία “νοσηλεύεται” σε σοβαρή κατάσταση και χιλιάδες εργαζόμενοι-εργαζόμενες στα ετοιμόρροπα νοσοκομεία υπερβάλλουν εαυτό. Μέσα σε μια συγκυρία όπου εκατοντάδες ασθενείς δίνουν μάχη στις λειψές ΜΕΘ και το μέλλον (για τη χειμαζόμενη κοινωνική πλειοψηφία, την πολυεθνική εργατική Τάξη, τη νέα εργαζόμενη βάρδια και τα άλλα φτωχά λαϊκά στρώματα) δεν προδιαγράφεται διόλου ευοίωνο, είναι αλήθεια ότι χρειάζεται μπόλικη ιδεολογική θολούρα και -εντέλει- ελιτίστικη απανθρωπιά για να βγαίνεις -παριστάνοντας μάλιστα τον ταξικό αντιφασίστα- και να προτάσσεις «όχι άλλους γιατρούς» ή ακόμα χειρότερα το νεοφιλελεύθερο «κλωτσιές στους γιατρούς» (φυσικά τους πρόλαβε το κράτος και οι μπάτσοι του που έχουν ρίξει ουκ ολίγες κλωτσιές στους αγωνιζόμενους γιατρούς και νοσηλευτές που παλεύουν για δημόσια δωρεάν υγεία). Και επιπλέον χρειάζεται απίστευτος βαθμός «πολιτικής» πώρωσης και χυδαιότητας, ώστε να ταυτίζεις τους εργαζόμενους και τις εργαζόμενες στη δημόσια Υγεία με τους μπάτσους, τους ρουφιάνους και τους ακροδεξιούς.

Με λίγα λόγια, πρέπει να είσαι μικροαστός μέχρι κτηνωδίας για να προσπερνάς σα να μη συμβαίνει τίποτα το θάνατο 130 εργαζομένων στη δημόσια Υγεία στην Ιταλία.

Δοσμένων των συνθηκών, μέσα στο κυνήγι της «ανοσίας αγέλης» και της «επανεκκίνησης της οικονομίας», η συγκεκριμένη επικίνδυνη α-νοησία θα μπορούσε να γίνει νοητή ως η αναμενόμενη κατηφορική κατάληξη μιας (τουλάχιστον) εικοσαετούς πορείας ιδεολογικής σύγχυσης, στυλιζαρισμένου εξυπνακισμού και «εργατίστικου» αντιμικροαστισμού-αντικοινωνισμού, που στην τελική δεν είναι τίποτε άλλο παρά μικροαστική κριτική του μικροαστισμού. [1]

Αν μη τι άλλο, ο ιός Covid 19 και η εγχώρια και διεθνής αστική διαχείριση της πανδημίας (κομμάτι της οποίας είναι και η στρατιωτικοποίηση της δημόσιας ζωής και η διαχείριση της πανδημίας και της επερχόμενης καπιταλιστικής κρίσης με «πολεμικούς» όρους), μας κατέστησαν μάρτυρες μιας ιδιότυπης σύγκλισης θέσεων ανάμεσα σε παράταιρους πολέμιους της καραντίνας και των περιοριστικών μέτρων: ενάντια στη «χούντα», το «πείραμα πειθάρχησης» και τον «πόλεμο της ασφάλειας ενάντια στην ελευθερία», «στην ίδια πλευρά του λόφου» βρέθηκαν φονταμενταλιστές χριστιανοί ορθόδοξοι, ψεκασμένοι αντιεμβολιαστές, νεοσυντηρητικοί οπαδοί της επανεκκίνησης της καπιταλιστικής οικονομίας, «αυτόνομοι που τα εξηγούν όλα», «νέοι φιλόσοφοι» και παγανιστές εθνικοσοσιαλιστές. Και μάλιστα άντλησαν επιχειρήματα από την ίδια φαρέτρα για να μας πείσουν πως η πραγματικότητα δεν υπάρχει…

Και για να μην παρεξηγηθούμε. Δεν θεωρούμε άστοχη την κριτική της επιστήμης και της ιατρικής μέσα στο πλαίσιο του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής και των εξουσιαστικών κοινωνικών σχέσεων. Ουκ ολίγα εγκλήματα έχουν διαπραχθεί με τη συνέργεια της επιστήμης ή στο όνομα αυτής.

Ο κομμουνιστής ποιητής Κώστας Βάρναλης έγραφε σε κάποιους στίχους: «Και συ, τσούλα των δήμιων, Επιστήμη, της Αλήθειας εσχάτη τεφροδόχα».

Ωστόσο, η θεμιτή κριτική του ρόλου της επιστήμης σε έναν ανελεύθερο κόσμο δεν μπορεί με κανέναν τρόπο ούτε να οδηγεί σε μεταφυσικές αντιεπιστημονικές και αντιιατρικές αρλουμπολογίες πασπαλισμένες με λίγη επιλεκτική στατιστική ούτε, φυσικά, να μοιράζει (φανταστικές πάντα) κλωτσιές στους εργαζόμενους-εργαζόμενες της δημόσιας Υγείας.

Αυτοί που, μέσα στο ντελίριο μεγαλομανίας, μας διαφημίζουν πως «τα εξηγούν όλα» και επικαλούνται την εργατική Τάξη -ως μικροαστοί διανοούμενοι- σαν φετίχ που έχουν μέσα στα κεφάλια και τα αποστειρωμένα ιδεολογικά εργαστήριά τους και όχι ως δρων και ζωντανό υποκείμενο. Τι μας λένε, λοιπόν, με τη θεωρία της «απλής γριπούλας»;

Πως τζάμπα απεργούν και αγωνίζονται εκατομμύρια εργαζόμενοι-εργαζόμενες ζητώντας κλείσιμο παραγωγικών δραστηριοτήτων και μέτρα προστασίας από την «ανύπαρκτη» πανδημία. Τζάμπα εξεγείρονται οι κρατούμενες-κρατούμενοι στις φυλακές. Τζάμπα διαμαρτύρονται οι φυλακισμένοι-φυλακισμένες στα στρατόπεδα συγκέντρωσης προσφύγων και μεταναστών. Τζάμπα αγωνίζονται οι εργαζόμενοι-εργαζόμενες στη δημόσια Υγεία, αφού “είναι για κλωτσιές”. Γι’ αυτό και οι πραγματικοί προλεταριακοί αγώνες (αυτοί δηλαδή που εμφανίζονται στην πραγματική ζωή και όχι στις ασκήσεις ύφους των μικροαστών διανοούμενων που παριστάνουν τους αυτόνομους) δεν βρίσκουν ούτε ίχνος συμπάθειας από αυτούς που μας “τα εξηγούν όλα”, μετατρεπόμενοι σε βαστάζους τους κράτους και του κεφαλαίου.

Προσπαθώντας ν’ ανιχνεύσουμε και να εξηγήσουμε τα αίτια αυτής της κυριολεκτικής κατρακύλας, θεωρούμε ότι τα ριζώματα και οι διακλαδώσεις αυτών των πρωτοκοσμικών ιδεολογημάτων (μερικά εκ των οποίων αποσπασματικά αναφέρονται στο προαναφερθέν κείμενο) πάνε πολύ πιο πίσω στο χρόνο και επεκτείνονται σε πολιτικούς χώρους, αντιλήψεις και ομαδοποιήσεις που κινούνται (και) αρκετά πέραν όσων αυτοπροσδιορίζονται ως αυτόνομες. Το γεγονός αυτό μπορεί να τεκμηριωθεί ιστορικά αλλά και να δώσει αρκετές -δυστυχώς- δυσάρεστες απαντήσεις στα ερωτήματα σχετικά με τα χαρακτηριστικά, τα πολιτικά περιεχόμενα και τη χειροπιαστή -κατώτερη των ασφυκτικών περιστάσεων- κατάσταση στην οποία βρίσκεται (εδώ και χρόνια) όχι μόνο ο αυτόνομος αλλά και ο αναρχικός-αντιεξουσιαστικός χώρος, η κομμουνιστική αριστερά και συνολικά το ευρύτερο (“ανταγωνιστικό”-“επαναστατικό”) κίνημα. Ως προς αυτό, θα αποπειραθούμε να διατυπώσουμε μερικές (θέλουμε να ελπίζουμε) χρήσιμες παρατηρήσεις και υπενθυμίσεις.

[…] Πολλοί από εμάς έχουν χαρακτηριστεί από τους κομμουνιστές αναρχικοί και από τους αναρχικούς κομμουνιστές. Αυτό που τονίζεται είναι οι διαφορετικές ιστορίες που είναι συνδεδεμένες με την αναρχική και την κομμουνιστική παράδοση. Το ερώτημα είναι αν υπάρχει ένας διαχωρισμός που να κινείται πέρα από συγκεκριμένες ιστορικές περιόδους, έτσι ώστε να καθιστά αντιθετικές αυτές τις δύο εμπειρίες […] Η μοναδική διαχωριστική γραμμή που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να προσδιορίσουμε τα πολιτικά ρεύματα και την ιστορική σημασία τους είναι εκείνη της δράσης τους σε σχέση με την προλεταριακή αυτονομία, στην ενίσχυση που έδωσαν στη διαδικασία απελευθέρωσης του προλεταριάτου […] Κρατάμε λοιπόν την προσβολή-φιλοφρόνηση του να είμαστε αναρχικοί και κομμουνιστές, θεωρώντας ενδιαφέρουσα την ικανότητα ωρίμανσης μιας ριζοσπαστικής κριτικής του υπάρχοντος, όχι υπερασπιζόμενοι το παρελθόν αλλά μετασχηματίζοντας το […]

Οι συνήθεις ταραξίες, οι συνήθεις προβοκάτορες: σκέψεις για τον αναρχισμό και τον κομμουνισμό. Proletari 56, Ιταλία 2002.

ένθετο στο 3ο τεύχος του περιοδικού Βίδα για την όξυνση του ταξικού ανταγωνισμού (Αθήνα, 2007).

Κατ’ αρχήν, ας ξεκαθαρίσουμε ότι είμαστε ανάμεσα σ’ εκείνους και εκείνες που θεωρούν ότι αυτές καθαυτές οι (ιταλικές, γαλλικές ή γερμανικές) αυτόνομες ιδέες, πρακτικές και οργανωτικές μορφές και εμπειρίες αγώνα της δεκαετίας του 1970 δεν είχαν σημαντική προσφορά μονάχα στην υπόλοιπη Ευρώπη αλλά και στην Ελλάδα. Αν μη τι άλλο, θεωρούμε ότι ο μεταπολιτευτικός ριζοσπαστισμός θα είχε υπάρξει αισθητά φτωχότερος χωρίς τη συνεισφορά αυτού του αιρετικού κομμουνιστικού πολιτικού ρεύματος και των οριζόντιων-αδιαμεσολάβητων μορφών αυτο-οργάνωσής του.

Αναζητώντας, λοιπόν, τα χνάρια της Αυτονομίας στην Ελλάδα, νομίζουμε ότι πρέπει να πάμε αρκετά πιο πίσω από τα χρόνια της πλαστής “ευμάρειας” και των πρωτο-μεταμοντέρνων ιδεολογημάτων (1990-2000), από τα χρόνια των Απόγονων των Βανδάλων και των Μητροπολιτικών Συμβουλίων, και να φτάσουμε στα πρώτα μεταπολιτευτικά χρόνια, στους ακηδεμόνευτους και αυτοοργανωμένους κοινωνικούς-ταξικούς αγώνες, στις εργοστασιακές επιτροπές και τις νικηφόρες απεργίες και καταλήψεις, τις οδομαχίες και τις υπόλοιπες μορφές πολιτικής άμεσης δράσης κατά τη διάρκεια της δεύτερης επταετίας (1974-81). Γύρω από αυτές τις τελευταίες, δεν πρέπει σίγουρα να θεωρηθεί τυχαίο -ως προς τον πολιτικό αυτοπροσδιορισμό των δρώντων υποκειμένων- το γεγονός ότι ανατρέχοντας κάποιος στο πλούσιο χρονολόγιο βίαιων αντικαθεστωτικών ενεργειών, οδομαχιών και αντιλήψεων εκείνων των χρόνων, εύκολα διαπιστώνει ότι πολλές είναι εκείνες των οποίων οι υπογραφές εμπεριείχαν τους επιθετικούς προσδιορισμούς “αυτόνομοι”, “αυτόνομη”, “αυτόνομος”.

Ενδεικτικά παραθέτουμε το παρακάτω απόσπασμα από προκήρυξη της Αυτόνομης Επαναστατικής Ομάδας που μοιράστηκε το 1975 σε πανεπιστήμια της Αθήνας ύστερα από συγκρούσεις σε απεργία:

[…] Ας μη ξεγελιόμαστε λοιπόν από τη “δημοκρατικοποίηση του συστήματος” και τα κούφια και παραπλανητικά συνθήματα του τύπου “θέλουμε στρατό δημοκρατικό”, ο στρατός και η αστυνομία δεν είναι τίποτα άλλο από μέσα διαιώνισης της ταξικής διάρθρωσης της εμπορευματικής κοινωνίας. Καιρός είναι να προστατεύσουμε τους εαυτούς μας από τις επιθέσεις των ρομπότ του κράτους. Αρκετά τους ανεχτήκαμε στο Πολυτεχνείο και αλλού να μας δέρνουν και να μας πυροβολούν χωρίς να παίρνουν την απάντηση που τους αξίζει. Ας οργανώσουμε την αυτοάμυνα μας. Σε κάθε φασιστική επίθεση ας απαντήσουμε με επιθετική άμυνα. Μαζί με τα πανώ και τα τραγούδια ας έχουμε μαζί μας ένα κομμάτι αλυσίδα. Ας πάψουμε να είμαστε μαζοχιστές. Ας απαντήσουμε στη βία του κράτους με βία. […]

Αν υπάρχει κάποιο πολιτικό κείμενο το οποίο μπορεί να θεωρηθεί ιδεολογικά αλλά και οργανωτικά ως ένα συγκροτητικό αυτόνομο “μανιφέστο” εκείνης της δεύτερης επταετίας (1974-81) αυτό δεν είναι άλλο από τα περιβόητα “Χημικά Λιπάσματα” (“για τη δημιουργία, το στέριωμα και το δυνάμωμα του επαναστατικού και λαϊκού κινήματος στην Ελλάδα”) του Επαναστατικού Λαϊκού Αγώνα (ΕΛΑ), του οποίου η αρχική μορφή κυκλοφόρησε (σε εκατοντάδες αντίτυπα) το Δεκέμβρη του 1975 και η τελική το καλοκαίρι του 1978.

Χωρίς να θέλουμε να επεκταθούμε, αναφέρουμε μονάχα πως οι διάχυτες αυτόνομες αντιλήψεις και πρακτικές εκείνης της περιόδου αποτυπώνονται ανάγλυφα στην υπόμνηση που περιλαμβανόταν στο τέλος αυτού του ντοκουμέντου, αντιγράφοντάς την από την επανέκδοση του 2014, τα έσοδα της οποίας είχαν ενισχύσει οικονομικά το Ταμείο Αλληλεγγύης φυλακισμένων και διωκόμενων αγωνιστών:

Όποιοι σύντροφοι νομίζουν πως είναι ένα χρήσιμο κείμενο και μπορούν να το ανατυπώσουν-μοιράσουν, έστω και σε λίγα αντίτυπα, ας πάρουν την πρωτοβουλία να το κάνουν. Μόνο που σε τέτοια περίπτωση θα πρέπει να είναι ολόκληρου του κειμένου. (ΕΛΑ)”

Αντίστοιχα, το περιοδικό Αντιπληροφόρηση με τα 44 τεύχη του (από τον Μάη του 1975 ως τον Φλεβάρη του 1982) μπορεί να θεωρηθεί ως η κατεξοχήν αυτόνομη πολιτική φωνή εγχώριας και διεθνούς ανάλυσης, έκφρασης και αντιπληροφόρησης εκείνων των χρόνων. Βασικός συντελεστής του “κόκκινου περιοδικού της Μεταπολίτευσης” (το οποίο εξακολουθεί να αποτελεί μια από τις πολυτιμότερες κινηματικές “πρωτογενείς πηγές” για τη συγκεκριμένη κομβική ιστορική περίοδο) υπήρξε (μέχρι και τη συμπλοκή στην AEG στις 21/10/1977) ο πρώτος νεκρός αντάρτης πόλης της νεοσύστατης Γ’ Ελληνικής “Δημοκρατίας”, ο αντιδικτατορικός αγωνιστής και μέλος του ΕΛΑ Χρήστος Κασσίμης.

Αντιλαμβανόμαστε ότι οι παραπάνω αναφορές πιθανότατα να δημιουργούν μια ασυναίσθητη αμηχανία, αφού αντιπαρέρχονται τις ιδεολογικά βολικές ερμηνείες και τις χρονολογικά αποσπασματικές αναφορές. Παρ’ όλα αυτά, εξακολουθούμε να πιστεύουμε ότι η αλήθεια είναι επαναστατική και όπως έχει γραφτεί και αλλού:

[…] τουλάχιστον όσον αφορά το δικό μας κίνημα εδώ στην Ελλάδα, και ανεξάρτητα από το πώς μπορεί να αυτοπροσδιορίζεται ο καθένας -αναρχικός, αντιεξουσιαστής, αυτόνομος, κομμουνιστής κ.λπ.- νομίζω ότι πολλές από τις πρακτικές μας, πολλοί από τους τρόπους που λαμβάνουμε τις αποφάσεις μας, φτιάχνουμε τις -κατειλημμένες και μη- υποδομές μας κ.λπ., είναι κατά κάποιον τρόπο γέννημα εκείνης της περιόδου κι εκείνου του συγκεκριμένου πολιτικού χώρου που έμεινε στην Ιστορία ως Εργατική Αυτονομία […] [2]

ΙΙ.

Ας μην το κρύψουμε. Είμαστε ανάμεσα σ’ εκείνους και εκείνες, τους αναρχικούς και τις αναρχικές, τους κομμουνιστές και τις κομμουνίστριες που εξακολουθούν να θεωρούν δεδομένο το γεγονός “πως τα κινήματα και οι θεωρίες διαπλέκονται προοδευτικά, παράγοντας ιδέες και πρακτικές, απαλλαγμένες από “σινικά τείχη” που συντηρούν τη διάσπαση και τον ανταγωνισμό”.

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο θεωρούμε δόκιμη και εποικοδομητική -πολιτικά και ταξικά- τη διατύπωση κάποιων καίριων γεγονότων, σκέψεων, θέσεων και ερωτημάτων. Για να μαθαίνουν οι νεότεροι/ες, να θυμούνται οι παλιότεροι/ες, καθώς και όσοι/ες παριστάνουν ότι δεν θυμούνται…

Προφανώς, οι αναφορές -στα πλαίσια ενός κειμένου σαν κι αυτό- δεν μπορούν παρά να είναι συνοπτικές:

Για διάφορους πολιτικούς-κοινωνικούς λόγους και αιτίες, σε αντίθεση με άλλες χώρες της Ευρώπης (αλλά και των υπόλοιπων Βαλκανίων), είτε μας αρέσει είτε όχι, η ιστορία των σύγχρονων αναρχικών στην Ελλάδα μετράει “μόλις” πέντε δεκαετίες ζωής και δράσης, δεν διαθέτει μια παράδοση απτού ιστορικού βάθους (αντίστοιχη π.χ της ισπανικής CNT ή της ιταλικής FAI), ενώ τα πιο πρόσφατα χαμένα ίχνη των ιδεολογικών προγόνων τους εντοπίζονται στις προπολεμικές αρχές του εικοστού αιώνα. Αυτό -δίχως άλλο- αποτελεί ένα ιστορικό δεδομένο το οποίο ίπταται πάνω από κάθε βιογραφική ή υποκειμενική ανάγνωση της σύγχρονης κοινωνικής-πολιτικής ιστορίας αυτού του τόπου, δηλαδή πάνω από τις ιστορίες μας.

Εμφανιζόμενοι κατά τη διάρκεια των τελευταίων χρόνων της χούντας, με ενεργή παρουσία στις εξεγέρσεις της Νομικής και του Πολυτεχνείου το 1973, οι αναρχικοί και οι αναρχικές της Μεταπολίτευσης θα συγκροτηθούν σε μειοψηφικό και διακριτό (κυρίως πολιτισμικό και δευτερευόντως πολιτικό) χώρο, έχοντας τα αυτιά και τα μάτια τους στραμμένα περισσότερο στις ιδέες και τις πρακτικές του “’68”, της “Νέας Αριστεράς”, των καταστασιακών, των “νεών υποκειμένων” κ.λπ. παρά σ’ εκείνες των κλασσικών του ιστορικού Αναρχισμού. Η επιρροή των ιδεών και κυρίως των πρακτικών του αυτόνομου κινήματος που -εκείνη την περίοδο- “μεσουρανούσε” στη γειτονική Ιταλία, θα υπάρξει καταστατική και καταλυτική. Χαρακτηριστικότερη οικειοποίηση αυτών των πρακτικών, μπορούν να θεωρηθούν οι καταλήψεις άδειων κτιρίων για την κάλυψη στεγαστικών, πολιτικών και πολιτισμικών αναγκών. Μια ριζοσπαστικοποίηση που γινόταν ορατή περισσότερο με όρους αντικουλτούρας και αντιπαράθεσης με την παραδοσιακή (κοινοβουλευτική και εξωκοινοβουλευτική) αριστερά, παρά μ’ εκείνους μιας συγκροτημένης επαναστατικής ιδεολογίας. Δεν είναι τυχαίο ότι ένας από τους ελάχιστους πολιτικούς χαρακτηρισμούς που έχουν δοθεί στους “γνωστούς άγνωστους”, “κουκουλοφόρους”, “μπαχαλάκηδες” από τα καθεστωτικά ΜΜΕ (καθ’ όλη τη διάρκεια των τεσσερισήμισι δεκαετιών κοινοβουλευτικής “δημοκρατίας”) ήταν εκείνος των αναρχοαυτόνομων. Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για έναν κοινωνικό-πολιτικό χώρο κατά βάση νεολαιίστικο ο οποίος -όπως και οι αντίστοιχοι της εξωκοινοβουλευτικής άκρας αριστεράς- δεν θα αποφύγει τους ύφαλους της κινηματικής “παιδικής ασθένειας” του “Σορβονισμού”, για έναν κοινωνικο-πολιτικό χώρο που σε κρίσιμες συγκυρίες έπαιξε (με περισσότερη ή λιγότερη επιτυχία) το ρόλο του καταλύτη και του πυροκροτητή σε πλήθος κοινωνικών-ταξικών αντιστάσεων και εξεγερτικών γεγονότων, με αποκορύφωμα εκείνα κατά τη διάρκεια του Δεκέμβρη του 2008.

Από τα μέσα της τελευταίας δεκαετίας του 20ού αιώνα κι έπειτα, λίγα χρόνια μετά την πτώση του τείχους του Βερολίνου και το τέλος του “ψυχρού πολέμου”, τον “ιστορικό συμβιβασμό” αλά ελληνικά μέσω των οικουμενικών και των συγκυβερνήσεων, λίγα χρόνια μετά τη νικηφόρα εξέγερση της μαθητικής-φοιτητικής και “άγριας” νεολαίας το 1990-91 αλλά, κυρίως, μετά από την κατάληψη του Πολυτεχνείου στις 17/11/1995, την άρση του ασύλου, την αστυνομική εισβολή και τη σύλληψη 504 καταληψιών και μέσα από το σχηματισμό των προαναφερθέντων πολιτικών ομάδων (αρχικά των Απόγονων των Βανδάλων και έπειτα των Μητροπολιτικών Συμβουλίων) θα μορφοποιηθεί (σε ρήξη με τον αποδυναμωμένο α/α χώρο) ο χώρος που εδώ και (τουλάχιστον) μια εικοσαετία αυτοαποκαλείται αυτάρεσκα ως “οργανωμένη Αυτονομία”. Ένας διαχωρισμός που πραγματώθηκε με όρους “εισοδισμού”. Με βασικό πεδίο αντιπαράθεσης τα αφορμαλιστικά-αυθορμητίστικα χαρακτηριστικά και τις αναρχικές hit and run πρακτικές στις ουρές και τις πλάτες αριστερών διαδηλώσεων. Για την ακρίβεια επρόκειτο για τον πρώτο διαχωρισμό, αφού μέσα στα χρόνια θα ακολουθήσουν οι αντίστοιχοι διαχωρισμοί από τον α/α χώρο της Καστοριαδικής “αντιεξουσίας” (ΑΚ) και η βραχύβια απόπειρα δημιουργίας μιας “νέας αναρχίας”, διαχωρισμένης από τους “κοινωνιστές”.

Ένας διαχωρισμός ο οποίος όμως -αν και ήταν υλικός και απτός- σε καμία περίπτωση δεν κράτησε στεγανές τις αντιλήψεις, τις θέσεις και τα προτάγματα που ευδοκίμησαν στα χέρσα εδάφη των πολιτικών χώρων των αρχών του 21ου αιώνα. Θα επιχειρήσουμε να δώσουμε μερικά απτά παραδείγματα αυτής της ιδεολογικής “όσμωσης” μέσα από τα ακόλουθα ερωτήματα.

– Άραγε ήταν μονάχα αυτόνομοι και αυτόνομες εκείνοι/ες που κατά τη διάρκεια της ΝΑΤΟϊκής επέμβασης στην πρώην Γιουγκοσλαβία κρατούσαν “ίσες αποστάσεις”, μιλώντας μέσα στην παραζάλη της “ισχυρής Ελλάδας” και της “εκσυγχρονιστικής” απάτης του χρηματιστηρίου, για την “Ελλάδα την Αμερική των Βαλκανίων”, προτάσσοντας το μεσοβέζικο “Μιλόσεβιτς και ΝΑΤΟ φασίστες δολοφόνοι”;

– Άραγε ήταν μονάχα αυτόνομοι και αυτόνομες εκείνοι/ες που τον Νοέμβρη του 1999 μιλούσαν για “πατριωτικές μολότοφ” μετά τη νύχτα ταραχών στο αθηναϊκό κέντρο, ενάντια στην επίσκεψη του “πλανητάρχη” Κλίντον;

-Άραγε ήταν μονάχα αυτόνομοι και αυτόνομες εκείνοι/ες που ήδη από το 2001 προπαγάνδιζαν και τήρησαν το “μακριά από τη Γένοβα, τη Θεσσαλονίκη και τα χάπενινγκς της αντιπαγκοσμιοποίησης”;

-Άραγε ήταν μονάχα αυτόνομοι και αυτόνομες εκείνοι/ες που ανακήρυξαν σε κύριο εχθρό τον αντιιμπεριαλισμό και πιο συγκεκριμένα τον αντιαμερικανισμό μιλώντας για το «αντιαμερικάνικο ελληνικό κράτος»;

-Άραγε ήταν μονάχα αυτόνομοι και αυτόνομες εκείνοι/ες που έλεγαν ασυναρτησίες πως «ο αντιιμπεριαλισμός αθωώνει την ντόπια αστική τάξη και μεταθέτει την ταξική πάλη μακριά»; Και κάπου εδώ να θυμίσουμε πως η ιταλική Αυτονομία (όπως και ο ΕΛΑ κι άλλες αυτόνομες κομμουνιστικές ομάδες στην Ελλάδα) συμμετείχαν ενεργά στην αντιιμπεριαλιστική πάλη, χωρίς να διαχωρίζουν τεχνητά τον αντιιμπεριαλισμό από τον αντικαπιταλισμό. Άλλωστε, κομμουνιστικό αντιιμπεριαλιστικο είναι το σύνθημα «Ο εχθρός βρίσκεται στην ίδια μας τη χώρα», που είναι της μόδας να διαστρεβλώνεται -με τόσο βάναυσο τρόπο- από μικροαστούς διανοούμενους, αποκομμένο από το ευρύτερο πλαίσιο της πάλης ενάντια στον ιμπεριαλισμό [3].

-Άραγε ήταν μονάχα αυτόνομοι και αυτόνομες εκείνοι/ες που (από τα μέσα του 90 κι έπειτα) μετέτρεψαν σε “ακλόνητο δόγμα” τις αντιεμπορευματικές πρακτικές έκφρασης και δημιουργίας;

-Άραγε ήταν μονάχα αυτόνομοι και αυτόνομες εκείνοι/ες που θεώρησαν ως μη-απελευθερωτικό κάθε πολιτικό λόγο που δεν περιστρέφεται γύρω από το πέρασμα της ατζέντας από την “πολιτική των αναγκών” σ’ εκείνη “των επιθυμιών και των ταυτοτήτων”, της “κοινωνικής αναπαραγωγής των σχέσεων εξουσίας” και των “νησίδων ελευθερίας”;

-Άραγε ήταν μονάχα αυτόνομοι και αυτόνομες όσοι/ες μετά το τρομοκαλοκαίρι του 2002 απαξίωναν τους πολιτικούς κρατούμενους της 17Ν και του ΕΛΑ, χαρακτηρίζοντας περιπαικτικά “κύριους” όσους ανάμεσα τους είχαν αναλάβει την πολιτική ευθύνη της συμμετοχής τους στις εν λόγω οργανώσεις;

-Άραγε ήταν μονάχα αυτόνομοι και αυτόνομες όσοι/ες χαρακτήριζαν “μεθυσμένους” τους αναρχικούς/ες-αντιεξουσιαστές/τριες που στις 24/12/2004 είχαν επιτεθεί στο ΑΤ του Αγίου Παντελεήμονα;

-Άραγε ήταν μονάχα αυτόνομοι και αυτόνομες όσοι/ες το χειμώνα του 2006 είχαν χαρακτηρίσει “οπλισμένους αστακούς” τον πολυτραυματία συλληφθέντα Γιάννη Δημητράκη και τους άλλους 3 αναρχικούς που κυνηγήθηκαν για χρόνια ανηλεώς και βαφτίστηκαν από τα αστυνομικά παπαγαλάκια ως “ληστές με τα μαύρα”;

– Άραγε ήταν μονάχα αυτόνομοι και αυτόνομες όσοι/ες (ήδη από τα μέσα της πρώτης δεκαετίας του 21ου αιώνα) απαξίωναν και στηλίτευαν ως “γραφειοκρατικές-σωματεμπορικές” τις πρώτες απόπειρες αναρχικών για ένα συνδικαλισμό βάσης, με τη συγκρότηση πρωτοβάθμιων σωματείων σε εργασιακούς κλάδους (όπως π.χ. σ’ εκείνον των εργαζόμενων οδηγών δικύκλου);

– Άραγε ήταν μονάχα αυτόνομοι και αυτόνομες όσοι/ες από τον Όλυμπο της καθαρής “εργατικής ανάλυσής τους, απαξίωναν τις ταραχές των πρωτομνημονιακών καιρών (2010-12), έσπαγαν πλάκα με τους “αγανακτισμένους αντιμερκελιστές” και συμβούλευαν “μακριά από τις αντιμνημονιακές πάνω-κάτω “πλατείες” του Συντάγματος και των διαταξικών-λαϊκιστικών συνελεύσεων”;

– Άραγε ήταν μονάχα αυτόνομοι και αυτόνομες όσοι/ες από τον antifa άμβωνά τους, κινδυνολόγησαν, προβοκατορολόγησαν και καταδίκασαν την εκτέλεση των δύο χρυσαυγιτών τον Νοέμβρη του 2013 στο Ν. Ηράκλειο, σε αντίποινα για τη δολοφονία του αντιφασίστα Παύλου Φύσσα;

– Άραγε ήταν μονάχα αυτόνομοι και αυτόνομες όσοι/ες ασπαζόμενοι/ες τα μεταμοντέρνα θέσφατα εφάρμοσαν την εξουσιαστική αρχή της συλλογικής ευθύνης χαρακτηρίζοντας συλλήβδην τους έλληνες “ρατσιστές, βιαστές μικροαστούς, νοικοκυραίους, εθελόδουλους κ.λπ.”, πιθηκίζοντας τα εισηγμένα (από το βερολινέζικο cafe Morgeland) ιδεολογήματα του φιλοσιωνιστικού “αντιγερμανισμού”, αυτοχαρακτηριζόμενοι/ες ως “ανθέλληνες” και λερώνοντας τους τοίχους με το κατάπτυστα αντιπρολεταριακό “σκατά στον έλληνα εργάτη”;

Αν και μπόλικα, τα (διόλου ρητορικά) ερωτήματα που θα μπορούσαν να προστεθούν είναι ακόμα αρκετά. Παρ’ όλα αυτά θεωρούμε ότι είναι αρκούντως ενδεικτικά για την κατάδειξη των στρεβλώσεων και των μερικοτήτων της ψευδούς συνείδησης που έχουν σαρώσει τις κοινωνίες, τα κινήματα και τους “ανατρεπτικούς” φιλελευθεριακούς κύκλους των ζοφερών καιρών μας.

Από την πλευρά μας, εξακολουθούμε να είμαστε ανάμεσα σ’ εκείνους και εκείνες που θεωρούν αναντίρρητο το γεγονός πως “για να μπορέσουμε να φτάσουμε κάποτε να ζήσουμε σε έναν κόσμο ελεύθερων και ίσων πρέπει πρώτα -και εντελώς κοινότυπα- να μπορούμε να ζήσουμε” [4]. Αν κάτι θεωρούμε βέβαιο, είναι το γεγονός ότι (εδώ που έχουμε φτάσει…) τα πάντα χρήζουν εξήγησης. Ακόμαι και τα στοιχειωδώς αυτονόητα. Εν μέσω πανδημίας και καραντίνας αλλά και στην “επόμενη μέρα”, οι χειροπιαστές απαντήσεις στα δυσάρεστα ερωτήματα της πραγματικότητας (που δυστυχώς συνεχίζει να υπάρχει…), δίνονταν, δίνονται και θα εξακολουθήσουν να δίνονται εκεί έξω…

Όποιος ζήσει θα δεί…

Προλετάριοι-Προλετάριες “χωρίς Αυτονομία” και με Μνήμη

Αθήνα, Απρίλης 2020

ΥΓ: Όπως έλεγε και μια παλιά παροιμία των μητροπολιτικών ινδιάνων: Ακόμα και ο πιο νηφάλιος μαλάκας μπορεί να ζει σε bad trip…

Σημειώσεις-Παραπομπές

[1] Στον αντίποδα της συγκεκριμένης αλλά και παρεμφερών επικίνδυνων α-νοησιών με τις οποίες “κάψαμε” τα μάτια μας κατά τη διάρκεια της εξελισσόμενης πανδημίας και καραντίνας, θεωρούμε σημαντικό να επισημάνουμε το κείμενο που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις κινήσεις για την Ταξική Αυτονομία με τίτλο “Να σταθούμε όρθιοι και όρθιες σ’ έναν κόσμο που γυρίζει ανάποδα” [https://athens.indymedia.org/post/1604236/ ] καθώς και το κείμενο “Η πανδημία ως σύμπτωμα της κατάστασης έκτακτης ανάγκης του συστήματος” της Ταξικής Αντεπίθεσης (Ομάδα Αναρχικών και Κομμουνιστών) [ https://taksikiantepithesi.espivblogs.net/archives/2148 ]

[2] από την εισήγηση της Προλεταριακής Πρωτοβουλίας (μέλος του κινηματικού εκδοτικού εγχειρήματος Los Solidarios) στην εκδήλωση “Το ιταλικό μωσαϊκό της Αυτονομίας τη δεκαετία του ‘70” στα πλαίσια του 1ου Παγκρήτιου Ελευθεριακού Φεστιβάλ Βιβλίου, Ρέθυμνο, Μάης 2018. Συνδιοργάνωση:Laboratorio Influenza, συλλογικότητα Azadi και Αναρχική συλλογικότητα Οκτάνα. Πηγή: prolprot.espivblogs.net

[3] Άραγε πόσο φτωχότερες θα ήταν οι ιδέες και οι πρακτικές της διεθνούς επαναστατικής ιστορίας, δίχως τους αντιιμπεριαλιστικούς αγώνες και τα απελευθερωτικά κινήματα στις καπιταλιστικές μητροπόλεις και περιφέρειες; Χωρίς τα “10-100-1000 Βιετνάμ” (τότε που οι αυτόνομοι στην Ιταλία, με αφορμή την επίθεση στο Τετ την έπεφταν σε αμερικάνικους στόχους και προσπάθησαν να εισβάλλουν στην πρεσβεία των ΗΠΑ στη Ρώμη), χωρίς τους Τουπαμάρος, τους Μαύρους Πάνθηρες, τις ένοπλες οργανώσεις στην καρδιά της ιμπεριαλιστικής μητρόπολης σε Ευρώπη και ΗΠΑ; Πόσο φτωχότερη θα ήταν η κινηματική μας εμπειρία χωρίς τους αντιαποικιακούς αγώνες, χωρίς τα ιθαγενικά “ινδιάνικα” κινήματα, χωρίς το κίνημα της Μαύρης Χειραφέτησης στις ΗΠΑ, χωρίς το κίνημα ενάντια στο απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική, χωρίς το κίνημα ενάντια στην κατοχή της Παλαιστίνης;

Κινήματα που μπήκαν στο μικροσκόπιο του πρωτοκοσμικού μικροαστικού διανοουμενισμού για να κριθούν ως “αποτυχημένα”, επειδή υπήρξαν στην πραγματική ζωή με τις αντιφάσεις της και όχι στα “καθαρά” πειραματικά ιδεοληπτικά εργαστήρια. Αυτά τα κινήματα, με τα σωστά και τα στραβά τους, αποτέλεσαν σάρκα από τη σάρκα της ανθρώπινης ανταρσίας ενάντια στην καταπίεση και αλληλοδιαπλέκονται με τον διαρκή αγώνα για την αταξική κοινωνία. Όπως γράφει και η Assata Shakur στην αυτοβιογραφία της: «Κάθε κοινότητα που σοβαρά ενδιαφέρεται για την ελευθερία της πρέπει να ενδιαφέρεται εξίσου και για την ελευθερία όλων των λαών. Η νίκη των καταπιεσμένων παντού στον κόσμο είναι μια νίκη για τον Μαύρο λαό. Κάθε φορά που κόβεται ένα πλοκάμι του ιμπεριαλισμού, ερχόμαστε πιο κοντά στην απελευθέρωση (…) Ο ιμπεριαλισμός είναι ένα διεθνές σύστημα εκμετάλλευσης και εμείς, ως επαναστάτες, πρέπει να είμαστε διεθνιστές για να τον νικήσουμε».

(εκδόσεις antifa sisterhood, Αθήνα, Οκτώβρης 2016).

[4] από τις “Σημειώσεις από τη βόρεια Ιταλία για την εξελισσόμενη πανδημία” από συντάκτες του macerie.org και άλλους συντρόφους στο Τορίνο. Πηγή στα ελληνικά: prolprot.espivblogs.net